Samen met de feestdagen nadert ook de kortste dag van het jaar, en dat is niet voor iedereenHet Licht een vrolijk vooruitzicht. Opstaan en thuiskomen in het donker, je zou voor minder verlangen naar de zon. Sommigen worden er zelfs depressief van. 'Een winterdepressie' luidt dan al gauw de diagnose. Maar bestaat dat eigenlijk wel? Of is het gewoon een uitvinding van allerlei slimme therapieverkopers? GW wierp haar licht op de zaak en kwam tot verrassende conclusies. Wetenschap versus commercie...

Dat het vooruitzicht op stralend terrasjesweer of een zomervakantie je goedgezind maakt, weten we allemaal. Dat hoeft de wetenschapper ons niet te vertellen. Dat je in de winter vaker een dipje hebt vinden we dan ook weer normaal. 'Logisch', denk je dan, 'dat komt door het licht'. Is dat wel zo? Toch maar even de wetenschapper er bij halen.

Meerdere oorzaken

Professor Stephan Claes is psychiater van het UZ Leuven. Tijdens zijn consultaties merkt hij er weinig van dat de seizoenen veranderen. 'Ik stel vast dat het aantal psychische problemen niet stijgt in de winter, wat anderen ook mogen beweren. Er zijn natuurlijk mensen waarbij in deze periode de stemming minder positief wordt. De oorzaak is Onweer op komstniet echt bekend, hoewel veel onderzoekers in de richting wijzen van een tekort aan daglicht. Om daar al meteen de term "winterdepressie" op te plakken is nogal voorbarig. Ik vind dat allemaal wat overdreven: vergeet niet dat het najaar ook gewoon een drukke periode is. De vakantie is achter de rug, de school begint weer en je baas begint weer moeilijk te doen op het werk. Kortom: het "echte leven" begint weer. Die mindere stemming heeft dus met heel wat verschillende oorzaken te maken. Zo leven we in het voorjaar en de zomer over het algemeen gezonder. De sociale contacten nemen toe omdat we meer buiten komen, we sporten meer en eten meer verse groenten en fruit. In het najaar en in de winter hebben we de neiging binnenshuis te "cocoonen".'

De commerce

Wie baat heeft bij het idee dat licht depressies kan voorkomen is de commerciêle sector. René Buelinckx van Eurocosmetics begon 15 jaar geleden met het promoten en verkopen van lichttherapie-apparatuur. 'Het heeft lang geduurd voor de mensen er echt in geloofden. In het begin verklaarde men ons voor gek. Nu zijn er meer en meer mensen overtuigd van het positieve effect van lichttherapie. Pas sinds 2 jaar kent de therapie en de verkoop ervan een echte doorbraak.'

Elke dag onder de lamp

Eurocosmetics heeft een heel assortiment apparaten in huis voor de behandeling van winterdepressies (SAD of Seasonal Affective Disorder), winterbluesLumie bureaulamp en zelfs jetlag. 'Het meeste succes heeft onze Lumie bureaulamp', beweert Buelinckx. 'Die is zeer doeltreffend en lijkt op een mooie, praktische bureaulamp. Je ziet niet dat het eigenlijk een SAD-lamp is. Sommige SAD-patiënten hebben dan ook zo'n therapielamp op hun werk staan. Wij raden aan om een lichttherapietoestel in de voormiddag te gebruiken. In de namiddag kan dat ook nog. Het is af te raden het toestel 's avonds te gebruiken omdat je nadien moeilijker kan inslapen. De meeste SAD-lijders gebruiken de lichtherapie bijna elke dag gedurende 30 minuten tot 2 uur. Je hoeft daarbij niet constant in de lamp te kijken. Na 3 weken boek je in de meeste gevallen al resultaat, soms al na enkele dagen. Je kan stoppen met het gebruik wanneer je maar wil. Voel je je even wat slechter dan begin je gewoon opnieuw met de therapie. Mensen die in behandeling zijn bij een oogarts raden wij af om het toestel te gebruiken. Toch zijn onze lampen veilig: ze geven geen schadelijke UVA-straling. Bovendien flikkeren de lampen niet, want anders zou je hoofdpijn krijgen.'

Geen zin

Professor Claes: 'Lichttherapie heeft alleen zin als je aan een echte winterdepressie lijdt. Zit je in een dip - wat heel normaal is in de winter - dan helpt het niet. Het heeft hoogstens een placebo-effect: je voelt je beter omdat je denkt dat het werkt. Dat de commercie er brood in ziet is een klassiek verschijnsel: een bepaalde methode heeft succes en direct daarna wordt beweerd waarvoor het nog allemaal goed is. Bovendien is het feit dat lichttherapie winterdepressies helpt voorkomen, nog geen bewijs dat lichttekort er de oorzaak van is. Daarvoor is nog te weinig valabel onderzoek verricht. In de Scandinavische landen komen er niet meer winterdepressies voor dan hier. En daar zijn de dagen nog veel korter dan hier.'

Andere behandelingen

Dokter Koen Verhofstadt van de Gentse huisartsenpraktijk Heirnis krijgt regelmatig te maken met klachten van depressieve aard. 'Ik schrijf geen lichttherapie voor. Vrolijke manWanneer ik merk dat patiënten symptomen vertonen van een depressie zorg ik voor de eerste opvang. Ik leg uit wat hen overkomt en wat de oorzaak zou kunnen zijn. In sommige gevallen verwijs ik ze door naar een therapeut of schrijf ik antidepressiva voor. Bij 60 procent van de patiënten slaat medicatie aan. Het leven wordt voor hen daardoor letterlijk en figuurlijk "lichter". Ik merk dat veel mensen zelf mogelijke oorzaken van hun depressie aangeven, het is dus niet zo dat je er als een arts naar moet gissen. Externe oorzaken zoals het verlies van dierbaren, relatieproblemen of problemen op het werk zijn vaak van voorbijgaande aard. Moeilijker ligt dat bij de meer familiaar aangelegde oorzaken, zoals bij zwaarmoedigheid die erfelijk bepaald is. Die zijn moeilijker te behandelen. Patiënten die daar aan lijden hebben meer baat bij medicatie.'

Modegril?

'Ik zou niet te vlug willen concluderen dat er in de winterperiode meer depressies zijn' vervolgt dokter Verhofstadt. 'Een huisartsenonderzoek van het maandblad "Huisarts Nu" spreekt dat trouwens ook tegen. Daaruit blijkt dat het hoogst aantal depressies voorkomt in maart en oktober. Er is wel een sterke daling tot 60 percent in juli en augustus. Het is wel zo dat winterdepressies in de literatuur - en dus ook in de media - meer en meer aandacht krijgen. Ziekteverschijnselen worden nu wat nauwgezetter gelabeld, er wordt sneller een naam op geplakt en de volgende dag lees je er al over in de Flair. Maar om het daarom een modegril te noemen gaat men wat te ver. Vergeet niet dat mensen niet zomaar bij een arts langsgaan. Voor het zover is moet er wel echt iets aan de hand zijn.'

Zelftest

Ben je somber, overmatig moe en heb je de neiging daardoor veel (tot 14 uur) te slapen? Heb je een verhoogd verlangen naar suikerhoudende voeding? Heb je een verhoogde productie van melatonine?

Heb je drie keer 'ja' geantwoord, speel dan zelf geen doktertje of ga niet voor de lichtbak zitten. Overweeg een fikse wandeling te doen: je krijgt er meer dan de noodzakelijke dosis daglicht in de plaats. Zelfs op een bewolkte dag...

Bron: çava?

schelpje: Het einde van het jaar is op natuurlijke wijze gezien een periode van retraite; rustig terugkijken op het afgelopen jaar, alles laten bezinken, in het levensritme een stapje terug doen, bezinning e.d. Tegenwoordig is het geloof ik de drukste periode van het jaar
(bericht gewijzigd op 15-12-2007 12:49:18)
Op 15-12-2007 0:49:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
celtic:
riek:

heel juist, boerentrien,

het ritme van de aarde
en haar seizoenen,
vroeger was er huisarbeid,
lekker gezellig rond de stove

Ja , gezellig sokken breien bij de open haard.
In plaats daarvan pak ik nu lui een boek
Condemnation without investigation is the highest form of ignorance
Op 15-12-2007 18:01:27 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden