Waarom dromen? Door de eeuwen heen proberen mensen het fenomeen dromen te verklaren. Dromen zouden ons een blik in een onstoffelijke wereld geven of dromen zouden noodzakelijk zijn om de stroom van dagelijkse audio en visuele prikkels te verwerken. Psycholoog Freud dacht dat dromen een soort uitlaatklep was om agressieve en seksuele wensen veilig uit te kunnen leven. Anderen menen dat dromen boodschappen voor de dromer bevatten. Na honderden publicaties en de meest uiteenlopende boeken over dromen is er nog steeds geen sluitend antwoord op de vraag waarom we dromen. Recentelijke studies wijzen er op dat het tijd wordt om zowel de ideeën van Freud als uw 'dreamcatcher' de deur uit te doen. Om het verhaal een beetje te begrijpen gaan we eerst een paar labratten pesten.

Antti Revonsuo

( Antti Revonsuo: gooi de dreamcatcher maar weg )

"Wat gebeurt er als een rat niet meer droomt" vroegen onderzoekers van de universiteit van Wisconsin zich af in 2004 en bedachten een duivels plan. Ze vulden een soort badkuip met water en plaatste in het midden een soort bloempot met een gat in de bodem naar boven. De rat kon kiezen tussen rond zwemmen in het water of rusten op de omgekeerde bloempot.
Maar als de rat wilde slapen moest het beest wel met zijn buik over het gat liggen. Als het arme dier dan in slaap viel en de spieren zich ontspanden viel het dier door het gat in het water. De rat moest dan weer het water uit klimmen en proberen opnieuw in te slapen maar nog voordat de REM-slaap de intrede deed herhaalde het tafereel zich.

Na enkele droomloze dagen werd het beest onderworpen aan verschillende testen. Iedere rat wordt geboren met dezelfde set instinctieve gedragingen voor bedreigende situaties. Onze van dromen onthouden rat zakte voor al deze testen. Neergezet in het midden van een open omgeving zocht het dier niet gelijk beschutting zoals uitgeslapen soortgenoten dat doen. En in plaats van te bevriezen bij een schrikreactie pauzeerde het dier slechts even en ging vervolgens gewoon zijns weegs. In de vrije natuur zou de onuitgeslapen rat een kort leven beschoren zijn geweest.

Om de feestvreugde te vergroten diende men de van slaap onthouden ratten amfetamine toe en werden opnieuw getest. En weer brachten de ratten het er erg slecht vanaf. Als louter slaapgebrek de oorzaak van het slechte functioneren was dan zouden de amfetaminen duidelijke verbeteringen in de testscore teweeg moeten brengen. Slaapgebrek was kennelijk niet het probleem, droomgebrek wel?

De Finse dr. Antti Revonsuo is van mening dat de ratten hun basisinstincten niet waren kwijtgeraakt door vermoeidheid of slaapgebrek maar omdat ze beroofd waren van hun dromen. Dromen zijn als een oefenplaats waarin zowel dieren als mensen de belangrijkste skills om te overleven kunnen repeteren, aldus Revonsuo. Door te voorkomen dat de ratten konden dromen verloren ze de mogelijkheid om hun overlevingstechnieken te repeteren.


( Rakker droomt van viruele gevechten met Brutus om een been )

Stel, een onverlaat slaat zijn armen om u heen en grijpt u vast. De meeste mensen reageren dan instinctief door te verstijven en als tegen reactie hun spieren te spannen. Maar in feite is een dergelijke reactie een hele slechte. Het is beter om te verslappen en de knieën te buigen. De onverlaat moet dan veel meer kracht zetten om u in bedwang te houden en u krijgt de mogelijkheid een knietje te geven of een stomp of zelfs uit de omhelzing te ontsnappen.

Het verschil tussen een typische en optimale reactie kan uw leven redden. Maar om een optimale reactie snel en automatisch uit te voeren moet je ze oefenen. Dat is de reden dat bijvoorbeeld vechtsporters hun technieken eindeloos blijven herhalen. Al deze oefeningen zijn bedoeld om op het moment suprème in plaats van een typische reactie de optimale uit te voeren.

Dromen hebben waarschijnlijk dezelfde functie. Onderzoeker dr. Antti Revonsuo, verbonden aan de universiteit van Turku, denkt dat dromen een soort theater zijn waar verschillende realistische scenario's de revue passeren. In een omgeving van virtuele realiteit kunnen we op een veilige manier op noodsituaties worden getraind. Revonsuo ziet in de uitspraken van mensen die handelend hebben opgetreden in noodsituaties een bevestiging. Nadien verklaren dergelijke mensen vaak 'alsof ze in een droom handelenden' en de hele situatie hen 'onwerkelijk' voorkwam.

Revonsuo vroeg zijn studenten om hun dromen op te schrijven. Het viel hem op dat veel dromen vol gevaarlijke situaties zijn. De dromen van de studenten zaten vol met dreigingen, monsters, achtervolgingen, verdrinking, verbaal geweld, ontsnappingen en gevechten. Bedreigende dromen besloegen tweederde van alle dromen en zijn dus kennelijk de norm. Statistisch hebben we 300 tot 1000 bedreigende dromen per jaar verdeeld over één tot vier per nacht. Natuurlijk zijn er ook plezierige dromen maar die vormen uiteindelijk een minderheid.

Volgens Revonsuo trainen we in onze dromen de beste reacties of leren de slechtste af. Dankzij enge films of boeken over vampieren of zombies hebben we soms wel eens dromen over deze onderwerpen. De hersenen 'weten' tijdens de slaap niet dat dergelijke fictieve bedreigingen onzin zijn maar verwerken de ingrediënten gewoon als mogelijke echte situaties in uw dromen.

De Mehinaku

De Mehinaku zijn een natuurvolk die wonen in de Amazonejungle. Ze leven in de traditie van jagers/verzamelaars. Het volkje gelooft heilig dat dromen een blik in de toekomst geven. Dankzij dit geloof vertellen ze elkaar dagelijks over hun dromen en proberen ze die te onthouden. Dat maakt ze perfect voor een etnografische studie naar dromen. In 1981 deed antropoloog Thomas Gregor precies dat. Hij inventariseerde de dromen van de Mehinaku en analyseerde de inhoud. Alle dromen hadden betrekking op de dromer zelf die in reële bedreigende situaties terecht kwam. In de dromen kwamen de leden van de Mehinaku oog in oog met slangen en andere gevaarlijke wilde dieren waarmee ze de confrontatie aangingen. Ze hadden geen nare dromen over situaties waarvan de ingrediënten (autocrashes, vampieren en andere in het westen populaire bedreigingen) hen onbekend waren.


( De Mehinaku dromen niet van westerse flauwekul maar van jungle flauwekul )

De droombeleving van de Mehinaku lijken de visie van Revonsuo te onderstrepen. Psycholoog Clara Hill van de universiteit van Maryland kwam ook al tot een dergelijke observatie. Zij ontdekte dat stellen die dromen over hun relatie beter in staat waren hun echte twisten op te lossen dan stellen die geen dromen over hun relatie hadden. Om problemen op te lossen of een moeilijke beslissing te nemen is het inderdaad volgens haar studie inderdaad raadzaam om er "een nachtje over te slapen".

Robert Stickgold, slaaponderzoeker van Harvard Med. School, ontdekte dat mensen beter presteren op een taak als ze erover hadden kunnen dromen. Hij nam de tijd toen hij mensen een serie van 4-1-3-2-4 met hun vingers liet trommelen. De score werd niet beter als de proefpersonen later op de dag nogmaals de opdracht gaf. Maar als mensen tussen de oefening door mochten slapen verbeterde de score aanzienlijk. Volgens Stickgold gaan dromen verder dan louter oefening. Hij denkt dat dromen kennis integreren en consolideren.

Al met al lijken dromen gewoon heel functioneel te zijn en een wezenlijk onderdeel te vormen voor ons dagelijks functioneren. We dromen heel vaak dezelfde scenario's met verschillende uikomsten. Dat kan de verklaring zijn voor voorspellende dromen die daadwerkelijk uitgekomen zijn. Zo droomde Kekulé de ringstructuur van benzeen. Hij beweerde dat zijn ontdekking van de benzeenring te danken was aan een droom waarin hij een slang in zijn eigen staart zag bijten. Waarschijnlijk had hij in zijn dromen al meerder scenario's op de structuur van benzeen toegepast dat het gewoon een kwestie van tijd was de juiste te ontdekken.

Mbase: Er wordt wel eens gezegd dat we in een droomwereld leven, maar wat betekent dat nu eigenlijk? In feite is de wereld zoals we die bedenken in feite een hersenschim. De "echte" werkelijkheid is veel plastischer en vloeiender dan de harde wereld zoals wij die maken. Kijk bijvoorbeeld maar naar de fysica.

Als we dromen wordt in feite ons actieve denken uitgeschakeld, we gaan dan een droomwereld binnen zogezegd. Er zijn wel beelden, maar er is nauwelijks een actief zelfbesef. Een zelfbesef is belangrijk om in te kunnen grijpen in de wereld, om er controle over te houden. Dat nu is juist niet het geval wanneer we dromen. De gebeurtenissen overkomen ons veel meer, we ervaren nauwelijks controle. Ik denk niet dat dromen gaan om ons te prepareren op reële gevaren, maar om het besef dat alles direct als dreigend ervaren wordt als we geen controle hebben, als de gebeurtenissen ons overkomen zonder dat we kunnen ingrijpen. Dan wordt ook alles uitvergroot en lijkt alles gevaarlijk. En dat projecteren we dan op van alles wat ons als echt gevaarlijk overkomt, zoals enge beesten, moordenaars, slangen, enz.

Dromen is van essentieel belang zoals uit bovenstaand stukje blijkt simpelweg omdat actief denken veel energie kost. Door te slapen schakel je die functie grotendeels uit waardoor je weer energie opdoet. Niet alleen heb je dan meer energie voor verschillende taken, tevens 'leer' je tijdens dromen af om alles in hokjes te stoppen waardoor je gemakkelijker dwarsverbanden kunt leggen, net zoals wanneer je ervaart dat wanneer de wereld een illusie lijkt alles energetischer en vloeibaarder wordt, minder gescheiden.

Zelf doe ik al heel lang aan vechtsport, en dan vooral aan Tai-chi. Het belangrijkste is om je actieve denken uit te zetten, en je over te geven aan de beweging van het lichaam. Een gezonde nachtrust helpt daarbij, niet omdat ik me daarmee voorbereid op een gevaarlijke situatie, maar op het plastischer, passiever laten zijn van m'n denken als ik actief ben.
Op 19-01-2008 1:36:10 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Lanoe: Als jij net als de rat wil slapen en net als de rat wel met je buik over een gat moet liggen. Als jij dan in slaap valt en elke keer als je je spieren ontspant val je door een gat in het water en je moet dan weer het water uit klimmen en proberen opnieuw in te slapen maar nog voordat de REM-slaap intreed herhaald het tafereel zich, geloof me dan boeit het jou op een gegeven moment ook geen reet meer of je voor een grote tijger staat die al 3 weken niet gegeten heeft en dat heeft dan weinig met niet dromen te maken maar met je stoffenwisseling die in de war is door een ontzettend slaaptekort.
Je dromen springen naar verloop van tijd dan gewoon te pas en te onpas aan (ook overdag, wat dan lijkt als een hallicunatie).
Dit was geen test maar was gewoon mijn eigen ervaring en de uitleg die de artsen eraan gaven.

Amfetamine doet ook iets met je stoffenwisseling en kan je in de- zelfde toestand brengen (je denkt dat je een tijger aan kunt en ziet gevaar vaak niet in).

Dus ik vind het onderzoek nogal slapjes en denk niet dat het iets met dromen te maken heeft maar met een chronisch slaaptekort wat juist die effecten veroorzaken die er beschreven worden.

“De hersenen van onze ratten met slaaptekort bleken minder gevoelig te worden voor de neurotransmitter serotonine. Deze verminderde gevoeligheid is ook aangetoond bij depressieve mensen.” Bovendien blijken er bij de ratten met een slaaptekort veranderingen op te treden in het functioneren van de amygdala, het hersengedeelte dat een belangrijke rol speelt bij stemmingen en emoties."
Uit een onderzoek van Neurobioloog Peter Meerlo van de Rijksuniversiteit Groningen.

Bron:
http://www.kennislink.nl/web/show?id=164194

Volgens dit onderzoek heeft het te maken met verminderde gevoeligheid voor de neurotransmitter serotonine en uit eigen ervaring weet ik dus dat je dromen hun weg toch wel vinden.

Kvind het dus maar een raar onderzoek waar ik mn vraagtekens bij heb

Carpe diem homo universalis

(bericht gewijzigd op 19-1-2008 8:29:26)
Carpe diem homo universalis
Op 19-01-2008 8:25:07 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Een vriend van mij heeft heel concreet de toekomst gedroomd. HEEL concreet.

Hij had zijn toekomstige woning - die hij nog nooit eerder had gezien of bedacht - gedroomd. Kamer en al waren 6 maand later precies zo als in de droom. En dat alles is te geverifieerd bij zijn vriendin. Die had hij namelijk direct verteld hoe zo'n rare droom hij had toen hij wakker schrok.

Hij zei toen: "Ik snap het niet, ik snap het niet". Hij snapte niet waarom in zijn droom zijn vriendin in paniek raakte en een jankbui kreeg, vanwege warm water wat op haar buik kwam vanuit een kruik toen ze in bed lagen. Tis namelijk niks voor zijn vriendin om zo in paniek te raken, laat staan janken.

Toen het 6 maanden later gebeurde kon mijn vriend alleen maar reageren met een stom verbaasde "WooooooW". Waarop zijn vriendin direct ophield met huilen en ook verbaast vroeg: "Wat is er??".

"Weet je nog dat ik je verteld over die droom 6 maand geleden?" zei hij...

Hij begreep in de droom niet waarom zijn vriendin zo reageerde. Toen het daadwerkelijk gebeurde snapte hij het wel. Zijn vriendin had namelijk alles tegen die dag, waardoor ze extra prikkelbaar was.

Ik geloof mijn vriend en zijn vriendin op hun woord. Je kan de toekomst dromen. No doubt about it. Waarschijnlijk droom je niet, maar ervaar je alles vanuit de 4de dimensie. Of was het nou de 5de?

Ik hou het dus bij de Mehinaku..
(bericht gewijzigd op 19-1-2008 11:35:21)
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 19-01-2008 11:22:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Clark Kendt:
KC:

Een vriend van mij heeft heel concreet de toekomst gedroomd. HEEL concreet.

Ga het hele verhaal hier niet afsteken, maar ik hou het bij de Mehinaku..

Jammer, ben wel benieuwd naar dat verhaal.

:S
Op 19-01-2008 11:25:43 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Dat voelde ik al aankomen.. lees de edit
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 19-01-2008 11:36:00 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
celtic:
Clark Kendt:

KC:

Een vriend van mij heeft heel concreet de toekomst gedroomd. HEEL concreet.

Ga het hele verhaal hier niet afsteken, maar ik hou het bij de Mehinaku..

Jammer, ben wel benieuwd naar dat verhaal.

:S

Jij niet de enigste. Kom vertel.
Condemnation without investigation is the highest form of ignorance
Op 19-01-2008 11:36:39 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Picobyte: Dromen zijn kunstmatig, het is je gidsengel die een speelfilm afdraait in je hoofd.
Stroom moet vloeien.
Op 19-01-2008 11:37:38 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Lees mijn verhaal nog maar is goed
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 19-01-2008 11:40:57 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
celtic:
Picobyte:

Dromen zijn kunstmatig, het is je gidsengel die een speelfilm afdraait in je hoofd.

Ik wou dat die gids engel iets duidelijker films maken, zodat ik de dromen wat beter begrijp. Ze maken er soms wel een rotzooitje van.
Condemnation without investigation is the highest form of ignorance
Op 19-01-2008 11:43:24 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Als dat zo is Picobyte.. hoe kan het dan dat mijn vriend de toekomstige slaapkamer had gedroomd? Tot de vuile kleren die rondslingerde op de grond... gokje?
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 19-01-2008 11:45:56 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
randell:
celtic:

Picobyte:

Dromen zijn kunstmatig, het is je gidsengel die een speelfilm afdraait in je hoofd.

Ik wou dat die gids engel iets duidelijker films maken, zodat ik de dromen wat beter begrijp. Ze maken er soms wel een rotzooitje van.


Eigenlijk leven we in een soort omgekeerde wereld. Onze dromen spreken ons aan op een oerlogica die we verleerd zijn. Door ons doorgeslagen rechterhersenhelft-denken maken WIJ er juist een rotzooitje van en snappen wij de beeldtaal niet.

Van dat extreme rechterhersenhelft-denken vinden we zo ook dat het dromen eenduidig verklaarbaar zou moeten zijn. Dat is enorm armoedig. Zoals ik het beschouw is de droom een multifunktioneel en bijzonder creatief iets.

Toch moet ik zeggen dat het mij ook frustreert dat ik die oerlogica vaak zo moeilijk kan doorgronden.
(bericht gewijzigd op 19-1-2008 15:23:17)
Op 19-01-2008 15:21:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Oerlogica verklaart het verhaal van mijn vriend nog steeds niet...
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 19-01-2008 16:41:23 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
randell:
KC:

Oerlogica verklaart het verhaal van mijn vriend nog steeds niet...


Ojawel hoor, maar de kneep zit hem in wat wij als oerlogica beschouwen. Bovendien heb je er naar mijn idee al wat van te pakken als je het hebt over waarneming vanuit de vierde of vijfde dimensie.

Heb zelf ook veel toekomstdromen gehad waarvan er dus vele zijn uitgekomen. Of je dat nou wel of niet dromen noemt is ook weer een kwestie van afspraak.

Voor wie graag zou willen toekomstdromen is het handig te weten dat dit type droom meestal aan het einde van de droomcyclus optreedt. D.w.z. als de verwerkingsdromen e.d. geweest zijn. Alsof de droomgeest na gedane arbeid daar dan aan toe kan komen. Veel mensen staan echter op zodra ze wakker worden in plaats van nog eens lekker lui in te dommelen.
Op 19-01-2008 18:01:11 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
randell:
Ron B.:

@randell
klopt volgens mij wel wat je zegt, heb dat zelf ook mee mogen maken.
alle "voorspellende dromen" die ik gehad heb waren ook net voor het wakker worden, of na wakker geweest te zijn en dan nog even in te dommelen...

en zo vreemd is het helemaal niet eens om nog even te blijven liggen of je nog een keer om te draaien, huisdieren doen dat ook heel vaak voordat ze zichzelf echt uitrekken en op zoek gaan naar de etensbak, een gezegde als "geen slapen honden wakkermaken" zou daar ook op gebaseerd kunnen zijn, zelfs als het spreekwoord een andere betekenis heeft gekregen...


Zou "de hond in de pot vinden" misschien dan ooit betekend hebben dat je goed uitgeslapen bent???
Op 19-01-2008 20:26:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Picobyte: De toekomst ligt niet vast, het verleden ook niet mits nooit waargenomen.
De waarnemer beinvloedt de meting.
Zoals een voltmeter stroom meet of een stroom meter spanningsval geeft zo is de waarheid.
Stroom moet vloeien.
Op 19-01-2008 22:23:07 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Picobyte: zie tijd als een ouderwetse touwmakerij(een lijnbaan) de toekomst is de draden waaruit het touw wordt gevlochten.
als de touwmaker niet oplet bij het vlechten kunnen er rotte plekken in de strengen zitten die niet gezien zijn bij het maken.
er is dus enige ruimte om niet eerder waargenomen gebeurtenissen in de tijd te introduceren
maar niet waargenomen is dus niet zoals die onzin in back to the future.
de eventuele loops zijn altijd onomkeerbaar dus ook de toekomst mits waargenomen ligt al vast.
Stroom moet vloeien.
Op 19-01-2008 22:28:48 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
KC: Hoe dat kan? Begin is met de film "What the Bleep do We Know" en "The Secret".
Ik ben omdat 'ik' is. 'Ik' heeft nooit niks en is voor altijd.
Op 15-02-2008 2:14:50 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden