Elk jaar op de eerste zondag na 9 februari, Geutelingende feestdag van de Heilige Apollonia, zijn het in Elst, België, Geutelingenfeesten. Het Geutelingenseizoen begint de vierde zondag voor die datum met het gieten van de eerste Geutelingen, een spannend moment voor elke Geutelingengieter: zal het opnieuw lukken? Dit jaar werd "d'iiste geute" gedaan door Serge Baguet, van wie de moeder uit Elst komt en die Serges vader ooit verleid zou hebben met een paar Geutelingen.

Een verhaal over tandpijnremedie en bijgeloof dat wel eens de aanzet zou kunnen zijn om uw zondag eens door te brengen bij onze zuiderburen. Aanvankelijk beschouwd als "uit de tijd" veroverde de Geuteling in de afgelopen 25 jaar heel wat toeristische en culinaire harten, tot in het buitenland en tot in de hoogste regionen.

Geutelingen gieten is een kunst

Johan Koekelare van het Ovenmuseum leerde als jonge knaap de techniek. De basis-ingrediënten van Geutelingen, een soort gistpannenkoeken, zijn fijne tarwebloem, kakelverse eieren, uierverse koemelk, Elst, deelgemeente van Brakelbakkersgist, zout en een snuifje kaneel. Het verwerken van de verse producten moet zeer nauwlettend gebeuren. Eieren zijn het duurste ingrediënt en bepalend voor de kwaliteit van de Geutelingen. Ook de techniek van het klaarmaken is zeer belangrijk, want met natuurgist werken is enorm delicaat. Een keer het deeg voldoende gerezen is, moet die zo vlug mogelijk gegoten worden. Een perfecte gisting duurt vijftien tot twintig minuten, en dat is ook de tijd waarop je het deeg moet kunnen verwerken.

Bron van bijgeloof

Vroeger mislukten zeer veel tempers (typisch Vlaams woord voor bindvast deeg). Het openen van de keukendeur, een kachelvuur dat verminderde of andere temperatuurschommelingen, waren voldoende om het gistproces te verstoren. Ofwel ging de temper "te traag", ofwel "schoot hij door". De gieter zei dan dat de temper "behekst" was.

Heksen en bijgeloof

Johan Koekelare: 'Om een temper degelijk klaar te maken had je veel ervaring nodig. Enkel een oude boerin was daar zogezegd toe in staat. Meestal ontbrak zij enkele tanden en zag zij er een beetje uit als een heks met rimpels en een zwarte sjaal. Wanneer dan een mooie, jonge boerin een temper probeerde klaar te maken werd de oude jaloers. Beducht voor haar jongere concurrente, die met de lofprijzingen van de gieters zou gaan lopen, behekste zij de temper.'

Volksgeloof?

Geutelingen ovenJohan Koekelare: 'Niet enkel een volksgeloof. Er zijn heel wat gezegden ontstaan rond de Geutelingen oven. Na het bakken werden de resten van het brandhout uit de oven verwijderd en "in de doofpot" gestopt. Een gezegde over Geutelingen is dat ze dienden om "de zoetinge te schudden", wat zoveel wil zeggen als "ergens zoete broodjes bakken". Toegepast op Geutelingen betekent het dat de meisjes in Elst jongens konden verleiden door hun Geutelingen voor te schotelen.'

Tandpijnremedie

De patroonheilige van Elst is de Heilige Apollonia die in 249 na Christus in Alexandrië op de brandstapel gebracht werd omwille van haar christelijke geloofsovertuiging. Voordien hadden beulen haar de tanden uitgeslagen. Aldus werd zij de patrones van de tandartsen en werd zij aanbeden tegen tandpijn. Tandpijn was vroeger een wijdverbreide kwaal, zodat er veel parochies "tandpijnheiligen" hadden, elk met hun eigen bedevaart. Volgens volkskundige studies was de bedevaart naar Elst veruit de belangrijkste in de regio. Vermoedelijk omdat veel bedevaarders meer konden dan hun tandpijn "aflezen" en slechte kiezen "verkopen": zij konden Geutelingen eten. De Elstse volkswijsheid zegt dat je van tandpijn verlost kan raken door in een hete Geuteling te bijten.

Info

Het Geutelingenseizoen in Elst duurt nog tot eind februari. Tot dan zijn er Geutelingen te proeven en kunnen werkende Geutelingen-ovens worden bezocht. Meer info kun je vinden op www.geutelingen.be

 

 

celtic: leuk om te weten.
Zo zie je dat in februari veel feesten gevierd worden dat op één of andere manier gelinkt worden met heksen. Zo vieren wicca's op 1 februari het grote sabats feest imbolc. Het lichtfeest. Het middelpunt van de donkere helft van het jaar.Hier word ook het eerste leven gevierd. De geboorte van de eerste lammeren.imbolc is verbonden aan de godin brigid.De christen hebben dit omgetoverd tot maria licht feest.
(bericht gewijzigd op 9-2-2008 10:13:00)
Condemnation without investigation is the highest form of ignorance
Op 09-02-2008 10:12:28 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Radiation: En als we nu nog eens te weten kwamen of het lekker was...
Ge kunt er uw haar mee kammen!
Op 09-02-2008 17:29:33 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden