In deze blogreeks beschrijven we de avonturen die antropologe Jane MacLaren Walsh beleefde terwijl ze de artefacten - die de makers van 'Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull' (release op 22 mei 2008) inspireerden - analyseerde én haar inspanningen om een mysterieuze 'bezitter van vreemde antiquiteiten' op te sporen, die de sleutel tot het geheim van de oorsprong van deze exotische objecten zou kunnen bezitten.
Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull

THE WAARHEID ACHTER INDIANA JONES' AVONTUUR

De eerste Mexicaanse kristallen schedels doken op vlak vóór de Franse interventie in 1863, toen Napoleon's (III) leger het land binnenviel en Ferdinand Max (Maximilaan van Mexico) als keizer installeerde. Meestal waren het kleine schedels, niet groter dan 4 centimeter. Het vroegste specimen schijnt een schedel te zijn van het British Museum: circa 2,5 centimeter hoog, waarschijnlijk verworven door de Britse bankier Henry Christy.

Twee andere voorbeelden van kristallen schedels werden in 1867 tentoongesteld met de wereldtentoonstelling in Parijs als deel van de collectie van Eugène Boban, waarschijnlijk de geheimzinnigste persoon in de geschiedenis van de kristallen schedels. Boban was een Fransman die fungeerde als officiële 'archeoloog' aan het Mexicaanse hof van Maximiliaan en lid van de Franse Wetenschappelijke Commissie in Mexico (de expositie is niet erg succesvol geweest om Napoleon's tweede imperium op te hemelen, omdat de opening samenviel met de executie van Maximiliaan door de regeringstroepen van de Mexicaanse president Benito Juárez).

Eugène Boban

De Franse antiquair Eugène Boban met zijn verzameling Meso-Amerikaanse artefacten (Parijs, 1867). Tussen de voorwerpen waren onder anderen twee kristallen schedels. Aan zijn voeten kan u een grote pot en een strijdbijl zien, tentoongesteld als artefacten van de Azteken. Beide zijn vervalsingen.

Een andere kleine kristallen schedel werd in 1874 (voor 28 peso's) door het nationale museum van Mexico-City aangekocht van de Mexicaanse verzamelaar Luis Costantino, en nog een andere (voor 30 peso's) in 1880. In 1886 kocht het Smithsonian Institute een kleine kristallen schedel in uit de verzameling van Augustin Fischer (de secretaresse van keizer Maximilian van Mexico), maar de schedel verdween onder mysterieuze omstandigheden uit de collectie. De schedel werd pas decennia later per toeval teruggevonden in een display vol met archeologische vervalsingen.

Deze kleine voorwerpen vertegenwoordigen de 'eerste generatie' van kristallen schedels en zijn allemaal van boven tot onder doorboord. De 'boorgaten' kunnen van Precolumbiaanse oorprong zijn en de schedels kunnen eenvoudig bewerkt Meso-Amerikaans kwartskristal geweest zijn, die later voor de Europese markt herbewerkt zijn om door te gaan als kleine 'Memento Mori', of voorwerpen die de eigenaars moeten herinneren aan de eventualiteit van de dood.

MacLaren Walsh kwam in haar onderzoek naar de oorsprong van kristallen schedels altijd Boban's naam tegen. Boban was een tiener toen hij in Mexico arriveerde en besteedde zijn idyllische jeugdjaren met het uitvoeren van zijn eigen archeologische expedities en het verzamelen van exotische vogels. Boban werd verliefd op de Mexicaanse cultuur - sprak zowel vloeiend Spaans als Nahuatl, the Azteekse taal - en verkocht voor den brode archeologische artefacten via een familiebedrijfje in Mexico-City.

Nadat Boban terugkeerde uit Mexico (in de jaren 1870) opende hij een antiquiteitenwinkel in Parijs en startte met het verhandelen van een groot deel van zijn originele Mexicaans archeologische collectie aan Alphonse Pinart, een Franse ontdekkingsreiziger en ethnograaf. In 1878 schonk Pinart zijn volledige collectie - die onder anderen drie kristallen schedels omvatte - aan het Trocadero, de voorloper van 'Musée de l'Homme'. Boban had de derde schedel in de collectie van Pinart na zijn terugkeer in Parijs kunnen bemachtigen: de schedel is verscheidene malen groter dan om het even welke uit de 'eerste generatie', circa 10 centimeter. Deze schedel, nu te bewonderen in het 'Musée du Quai Branly', heeft een groot gat dat verticaal door het centrum is geboord. Er is een vergelijkbare - hoewel kleinere - (circa 6 centimeter) schedel in een privé-verzameling die dient als basis voor een kruisbeeld. De enigszins grotere schedel van Quai Branly zou een gelijkaardige functie hebben.

De Mitchell-Hedges schedel

Een kristallen schedel van de 'tweede generatie' - levensgroot (15 centimeter hoog) en zonder een verticaal gat - verscheen voor het eerst in 1881 in - wat dacht je? - Boban's winkel. De beschrijving in Boban's catalogus vermeldde de oorsprong of vindplaats van het artefact niet. Het stond in een andere lijst dan de Mexicaanse artefacten met de mededeling dat het een uniek meesterwerk is.

Ondanks de vermelding 'one of a kind' slaagde Boban er niet in de kristallen schedel aan de man te brengen. Wanneer Boban na 16 jaar afwezigheid terugkeerde naar Mexico, nam hij zijn 'kleinood' mee. Hij stelde de schedel in zijn nieuwe winkel 'Museo Scientifico' tentoon tussen andere echte menselijke schedel-artefacten. Volgens de plaatselijke rodddels probeerde Boban de schedel te verkopen aan het nationale museum van Mexico als Azteeks artefact (in samenwerking met Leopoldo Batres, die begenadigd was met de officiële overheidstitel van 'beschermer van pre-Spaanse monumenten'. Maar de curator van het museum veronderstelde dat de schedel een glasvervalsing was en weigerde om het te kopen. Daarop beschuldigde Batres Boban van fraude en het smokkelen van antiquiteiten.

In juli 1886 verhuisde Boban zijn handel in artefacten en zijn collectie naar New York en veilde er verscheidene duizenden archeologische artefacten, koloniaal Mexicaanse manuscripten en een bibliotheek boeken. Tiffany & Co. kocht de kristallen schedel op deze veiling voor $950. Een decennium later verkocht Tiffany's het voor de inkoopprijs aan het British Museum. Interessant aan het gegeven is dat in de veilingcatalogus nog een andere kristallen schedel stond. Hij zou uit de 'Vallei van Mexico' komen en was omschreven als Azteeks.

In deel 3: Geschiedenis van de 'derde generatie' schedels en de conclusies van Jane MacLaren Walsh.

Bron: http://www.archaeology.org

'Crystal Skulls Unsolved Mystery' Discovery Channel documentaire:

Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden