Het kasteel van Versailles heeft tot vandaag nog steeds de grootste Franse tuin ter wereld. De tuin van Versailles werd in de 17de eeuw ontworpen en aangelegd door de Franse tuin- en landschapsarchitect André le Nôtre (1613-1700). Van 1645 tot 1700 was hij verantwoordelijk voor de tuinen van koning Lodewijk XIV.

Panorama Tuin van Versailles

De afmetingen van deze tuin zijn enorm en heeft vijvers, fonteinen en een groot kanaal, want Lodewijk XIV was verzot op watervallen en waterpartijen. Maar... waar haalde onze André dagelijks 5000 kubieke water vandaan om de vijvers en kanalen te vullen, de fonteinen te laten sproeien en watervallen levendig te houden?

De machine van Marly was een burgerlijk bouwkundewonder en bevond zich onderaan de heuvel van Louvenciennes en aan de oever van de Seine, op ongeveer 12 kilometer van Parijs. In opdracht van Lodewijk XIV construeerde de Luikse timmerman Renkin Sualem dit technisch kunstwerk om water uit de Seine meer dan 150 meter omhoog te pompen, om op die manier de tuinen van Versailles te voorzien van het nodige water. De groteske constructie nam jaren in beslag en werd op 13 juni 1684 in gebruik genomen in het bijzijn van de koning. Het was in die tijd de grootste machine ooit vervaardigd en werd beschouwd als een wereldwonder.

Schilderij met de originele afbeelding van de machine

In de Seine bevonden zich 14 houten schoepenraderen met een diameter van circa 11 meter diameter, om via een ingewikkeld systeem meer dan 200 (sommige bronnen hebben het over 'meer dan 250') pompen aan te drijven. Via buizen werd het water omhoog getransporteerd naar het aquaduct van Louvenciennes, dat op zijn beurt het water leverde aan de tuinen van Versailles. De gehele constructie was meer dan 130 jaar in gebruik tot 1817.

Ets met hoogtezicht

Het 'gevaarte' maakte zoveel kabaal dat Madame Dubarry, de laatste maîtresse van Lodewijk XV, en haar genodigden in het naburige kasteel klaagden over slechte nachtrust. De machine werd door maar liefst 60 onderhoudsmonteurs draaiende gehouden. De 'watermachine' was weinig efficiënt en vroeg constant om reserveonderdelen. Naast de constructie kostte ook het onderhoud massa's vol geld. Van de hele machine van Marly is nu niets meer terug te vinden.

Gedetailleerde tekeningen

Gedetailleerde beschrijving van onderdelen

Na 1817 werd er aan de machine van Marly constant gesleuteld - en verbouwd - om uiteindelijk in 1963 te eindigen als elektricteitsgenerator. De hele constructie werd in 1968 met de grond en het water gelijk gemaakt toen deze arm van de Seine werd aangepast voor navigatie. Een regionale watermaatschappij is eigenaar van de site en gebruikt nu elektrische motoren om water naar de originele reservoirs in Marly te pompen.

Bron foto's: http://www.marlymachine.org

Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden