De God met de hoorns.

We zijn in het vorige deel geëindigd op het moment dat we in het ‘Heilige der Heiligen’ van de oude Tempel te Bethel, op de top van de berg van God waren aangekomen. En we vroegen ons af wat deze plaats ons mogelijk zou kunnen vertellen over die ene God waar tegenwoordig miljarden mensen in geloven, of ze nu Joods, Christelijk of Moslim zijn? Want uit alles wat we in eerdere delen reeds hebben besproken blijkt wel dat de geschiedenis zich enigszins anders moet hebben afgespeeld dan men tegenwoordig kan lezen in de 'Heilige' geschriften.

De God zoals we die nu langzamerhand wat beter beginnen te leren kennen lijkt specifiek afkomstig te zijn uit het oude Edom. Edom is overigens een Hebreeuwse naam die vertaald zou kunnen worden als 'rood' of ‘rode aarde’,wat natuurlijk geheel van toepassing lijkt als men naar de hier overheersende kleuren van bergen en aarde kijkt.

Het scheppingsverhaal uit Genesis vertelt ons overigens dat de allereerste mens, Adam, - door God zou zijn geschapen uit aarde en volgens kenners is die naam eveneens afgeleid van het Hebreeuwse woord. ‘edom’. Natuurlijk is het dan nog maar een klein sprongetje om er etymologisch een overeenkomst uit te halen met het Bijbelse paradijs ‘de Tuin van Eden’.

Daar erg veel elementen uit dat scheppingsverhaal zijn ontleend uit de Soemerische - later Babylonische - mythologie, denkt men dat dit paradijs zich ergens in het land tussen de Eufraat en de Tigris in het huidige Irak moet hebben bevonden. Zodoende probeert men de naam Eden te herleiden naar een locatie die zich specifiek daar zou moeten bevinden. Maar heel misschien bevond dat paradijs zich oorspronkelijk wel bij die berg waar God zelf woonde. Ooit een vruchtbaar dal waar men beschut woonde en waar het kwade kon worden geweerd.

Nu kan men denken dat de dalen van het huidige Petra daar te droog voor zouden zijn, maar nu weet men dat hier ooit een heel ander klimaat moet hebben geheerst. De 'wadi's ' zijn oorspronkelijke rivierbeddingen die aangeven dat hier ooit veel meer water - en dus meer begroeiing - was dan tegenwoordig het geval is. Het klimaat op aarde onderging namelijk al veranderingen voordat de mens in staat bleek dit negatief te kunnen beïnvloeden.



Het Bijbelse verhaal over die 'hof van Eden' vertelt ons hoe de man en de vrouw elkaar leerden 'kennen' - of ‘bekenden’- wat men uit zou kunnen leggen als dat ze elkaar ‘kennis’ gaven,. maar waarmee in dit geval doorgaans seks werd bedoeld. Zij verenigden zich dus lichamelijk, waarna God zou zeggen:

“Zie, de mens is geworden als onzer” (Genesis 3:22-23)
en hierna werden zij verdreven uit dat paradijs.

Men legt in zekere kringen tegenwoordig graag dat 'onzer' zo uit dat er sprake zou zijn geweest van meerdere goden in de tijd dat dit op schrift werd gezet. Natuurlijk is dit zo als men van de Soemerische mythologie uitgaat, waar heel erg veel details van dit scheppingsverhaal aan zijn ontleend. Maar voor die enkele Edomitische God is het eigenlijk eveneens van toepassing als hij een gedeelde éénheid was, in 'androgyne' staat. Het woord 'androgyn' staat al voor een tweeheid. Zo had het mannelijke deel van de Edomitische God tegen het vrouwelijke deel over ‘ons’ kunnen spreken.

Maar om dan weer op die al dan niet fysieke vereniging der principes terug te komen, en de verdrijving van het eerste aardse koppel daarna uit het 'paradijs', was iets soortgelijks nu niet precies wat de Judeese koning Josia te Bethel had proberen te bewerkstelligen toen hij aan zijn expeditie tegen Edom was begonnen? Josia’s rol leek eigenlijk op die van de God uit het Genesisverhaal. Dit is wederom niet zo ondenkbaar, omdat het verhaal van de Genesis pas NA Josia werd geschreven!

De rituelen die te Bethel nog werden uitgevoerd hadden veel met die vereniging van het mannelijke en het vrouwelijke van doen gehad en de Judeeërs waren die als ‘heidens’ gaan beschouwen en wensten de Israëlieten hiervoor te bestraffen. Zoals men kan lezen in diverse boeken over Judeese profeten die tegen Bethel van leer trekken. Misschien is het Genesisverhaal over het paradijs destijds wel aangepast door de schrijvers met Bethel en Edom in het achterhoofd. Het doel heiligde uiteindelijk de middelen.

Toen Mozes voor de eerste keer met God in aanraking zou komen, die hij later aan de Hebreeën uit Egypte zou voorstellen, had het een specifieke Edomitische Godheid betroffen die als een androgyne ‘Monarch’ van de Berg Seïr werd vereerd door de eveneens Semitische Edomieten. Van wie de voorouders, dezelfde waren als die der Hebreeën in Egypte, afkomstig uit de Syrische hooglanden van het koninkrijk Mari voordat zij in een volksverhuizing naar Kanaän waren getrokken. Als oorspronkelijk Edomitische ‘Berggod’ onderscheidde deze God zich van alle andere Goden zoals die in de buurlanden werden vereerd.

Enkel de veilige beslotenheid van de dalen van Edom - en de zeker in die tijd tamelijk geïsoleerde ligging hiervan in het Seïr-gebergte zorgden ervoor dat een geloofsovertuiging die afweek van het gangbare zich ongestoord verder kon ontwikkelen. Wat overigens niet wil zeggen dat er helemaal geen invloeden van buitenaf waren, uiteindelijk bevond dit gebergte zich als een oase op de doorgaande routes vanuit de woestijn naar het vruchtbaarder noorden. En de wegen die het 'tweestromenland’ (Mesopotamië) en Perzië verbonden met de Mediterrane kusten liepen eveneens langs dit gebergte.

Zo was de Stier binnen de Edomitische samenleving , net als in vele buurlanden, eveneens een soort van heilig dier. Dit blijkt enkel al uit het gegeven dat men de ‘Heer van Seïr’ gunstig probeerde te stemmen door een gouden ‘kalf’ (of stier) voor deze Godheid te maken.



Een tekst uit de Bijbel zelf nota bene lijkt daar de nadruk op te willen leggen, want Exodus 34:35 vertelt ons namelijk over hoe Mozes van de Berg Gods af zou dalen en hoe de Israëlieten zagen dat zijn hoofd ineens hoorns had.

Vandaar dat enkele kunstenaars door de eeuwen heen Mozes met hoorns hebben uitgebeeld. Door de verwarring die dit gegeven veroorzaakte zou men dit stukje tekst uit Exodus later maar wijzigen en er ‘stralen’ van maken - zijn hoofd had ‘gestraald’.-Het Hebreeuwse woord ‘karan’, wat er oorspronkelijk voor werd gebruikt betekent toch echt ‘hoorns’. Later komt men ditzelfde woord namelijk weer tegen in het boek Psalm 69:32 en kan het enkel over ‘hoorns’ gaan.

“Dat zal den Heere meer behagen als een rund, dan een stier met hoorens en hoeven.”

Nu kan men zich misschien afvragen wat dit met ons verhaal te maken heeft, maar onderzoek heeft uitgewezen dat er op het altaar bovenop de Berg van God waar wij ons nu bevonden eveneens twee hoorns hadden gestaan!

“Gij zult van het bloed van de stier nemen en dat met uw vinger aan de hoornen van het altaar strijken…” (Exodus 29:12)

Studenten van de British school of Archaeology deden in 1996 opgravingen op het plateau bovenop de Berg en zij ontdekten aan de oostzijde, iets lager op de helling twee langwerpige stenen uitsteeksels van zo’n 30 cm lang die duidelijk door mensenhanden waren bewerkt. Onderzoek toonde aan dat die ooit aan de zijkant van het altaar moesten hebben gestaan, maar daar vanaf waren gebroken. Doordat zij enigszins gekromd waren hadden zij wel wat weg gehad van hoorns. Dat het zeer waarschijnlijk is dat dit ook hoorns moesten voorstellen kan men lezen in het boek Amos (3:14) in het Oude Testament:

“Voorwaar, ten dage dat ik Israëls overtredingen aan hem bezoek, zal ik ook bezoek doen aan Bethels altaren, zodat de altaarhoorns afgehouwen worden en ter aarde vallen.”

Of het de Judeese koning Josia is geweest die deze profetie uit zou laten komen tijdens zijn vernietiging van Bethel is niet zeker. Want het is niet bekend wat er van het altaar nog uit die periode stamt.



Maar uit het citaat uit Exodus blijkt al duidelijk dat Mozes zelf geen enkel bezwaar kan hebben gekoesterd tegen het gehoornde altaar op de Berg van God. Hij had zelfs van God zelf - volgens Exodus dan - opdracht gekregen een redelijk ‘heidens’ aandoende rite met stierenbloed te verrichten op de hoorns van dat altaar. Natuurlijk moest ons dit dan wel gelijk weer doen denken aan de Perzische Mithrascultus, waarin men zelfs de gelovigen doopte in dat stierenbloed. Het Mithraïsme is daarnaast trouwens eveneens een religie die naar monotheïsme neigt.



De Minoïsche inwoners van Kreta (foto rechts) kenden soortgelijke rituelen, maar betrokken tevens het vrouwelijke erbij. De stier was het ultieme mannelijke symbool terwijl de vrouw eigenlijk geen specifiek symbool voor haar sekse nodig scheen te hebben, of het moest de maan zijn die verband hield met de vrouwelijke menstruatiecyclus.

Maar hoorens stellen tevens een maansikkel op zijn kant voor en vormen in die hoedanigheid het ultieme symbool voor een androgyne (andros = man, gyn = vrouw) Godheid!

Het mocht de Hebreeën of Israëlieten dus wel verboden zijn om een afbeelding van hun God te maken - en daarmee bedoelde men dan waarschijnlijk eerder God in een menselijke gedaante, God had de mens uiteindelijk naar Zijn evenbeeld geschapen - het was hen schijnbaar wel toegestaan een symbool van die God te vervaardigen. Het mooiste voorbeeld daarvan is wel de Joodse zevenarmige kandelaar, de Menorah.

“Gij zult een kandelaar van louter goud maken… Zes armen nu zullen uit zijn zijden uitsteken; drie armen van de kandelaar uit de ene zijde en drie armen van de kandelaar uit de andere zijde…. ge zult er zeven lampen voor maken en men zal die lampen erop zetten en het licht laten vallen naar de voorkant… Zie nu toe, dat gij alles maakt naar het model dat u daarvan op de berg getoond is.” (Exodus 25:31-40)
"Zie nu toe, dat gij alles maakt naar het model dat u daarvan op de berg getoond is.”

Deze tekst geeft duidelijk aan dat er op de Berg van God bij het altaar dus een model moet hebben gestaan waarop de huidige Joodse Menorah is gebaseerd.

De archeologe Crystal Bennett zou tijdens de opgravingen van het oude Edomitische Teman een voorwerp vinden waarop een afbeelding was gegraveerd die enkel maar de Berg met daarop het altaar heeft kunnen voorstellen. Bij dat altaar op die afbeelding stond een paal met aan de top gedraaide hoorns die naar boven wezen en tussen de twee bovenste hoorns bevond zich een soort van ‘zonneschijf’, of een kristal. Mogelijk is dit het voorbeeld geweest waarover wordt gesproken in Exodus, hierdoor krijgt men gelijk weer een beter beeld over die God die dan toch ook wel zekere ‘Atonistische’ trekjes moet hebben vertoond.

Aton was een Egyptische ‘zonnegod’ die omstreeks de tijd van de uittocht in de mode moet zijn geraakt in Egypte. Mogelijk mede door de invloed van de daar in groten getale aanwezige Hebreeën. Toen Farao Echnaton (Amenhotep IV die zich naar deze nieuwe God had vernoemd) aan de macht was, werd het de bevolking gelijk niet langer toegestaan om nog andere goden te aanbidden. Dit wekte echter op de lange duur zo’n wrevel bij onder andere de Egyptische priesters dat men na de dood van Echnaton gelijk terug viel op de oude goden en alle sporen van het tijdelijk monotheïsme uit probeerde te wissen. Deze God Aton werd overigens eveneens als een soort van androgyne godheid beschouwd.

Nu zit er nog een aardig kantje aan dat verhaal over die hoorns die deel uitmaakten van een symbool voor de oorspronkelijke God der Israëlieten. Toen wij tijdens een eerdere reis voor research eens in Israël waren, bezochten wij aan het meer van Galilea een ruïne van een oude synagoge te Capernaum. Daar was ons een stenen inscriptie opgevallen, onze gids wist ons te vertellen dat die daar door Christenen uit de eerste eeuw in zou zijn gegraveerd.



Die inscriptie was ons opgevallen omdat het een Pentagram naast een Hexagram bevatte, een pentagram is een symbool dat in Christelijke kringen op een zeker moment een slechte naam had gekregen en een soort van 'duivels' tintje. Wat betreft de aanwezigheid van dat hexagram ernaast, ook wel Davidsster of ‘zegel van Salomo’ genoemd, bestaat geen onduidelijkheid. Dat is al namelijk al heel lang min of meer HET symbool voor het Joodse geloof.

Het pentagram op deze inscriptie daarentegen was echter duidelijk voorzien van een kroontje en leek hierdoor een symbool voor een zeker koninkrijk te hebben moeten voorstellen. Daar het er volgens die gids door Christenen zou zijn ingegraveerd betekent dat het zou kunnen refereren aan Jezus' 'Koninkrijk van de Vader' dat zich niet op deze aarde zou bevinden.

Al blijft het dan nog steeds opmerkelijk dat men daar het pentagram voor gebruikte. Het is naar onze mening waarschijnlijker dat dit pentagram een symbool was van het koninkrijk Israël. Misschien vormde het pentagram reeds een symbool voor de Hebreeën voordat de twee koninkrijken zich zouden scheiden, maar nadat Judea een apart koninkrijk werd kan het pentagram in ieder geval voor het rivaliserende koninkrijk Israël hebben gestaan. Wat dan dus inhoudt dat het hexagram op die steen voor het toenmalige koninkrijk Judea moet hebben gestaan, waar het huidige Joodse geloof de naam aan heeft ontleend.
 
Het hexagram op de inscriptie in steen is niet voorzien van een kroon omdat de makers ervan het waarschijnlijk niet als een zelfstandig koninkrijk wensten te erkennen als ze van het Romeinse juk zouden zijn bevrijd.

Eigenlijk zegt deze inscriptie te Capernaum dus vooral het nodige over het belang van het verschil tussen de twee voormalige koninkrijken, niet enkel in politiek maar vooral in religieus opzicht. Dit krijgt vooral betekenis als men iets over de geschiedenis van beide symbolen weet en wat voor zaken men de gebruikers van deze symbolen toedichtte door de geschiedenis heen.

Het pentagram - dat ooit aanzien moet hebben genoten zoals die inscriptie duidelijk laat zien - heeft vooral in Christelijke kringen later een zogenaamd ‘duivels’ tintje gekregen en wel hoofdzakelijk om de volgende reden:


 

Moderne gebruikers van dit symbool verkiezen het dan ook meestal om het symbool omgekeerd te gebruiken met de enkele punt omhoog, vanwege de ‘duivelse’ gelaatstrekken die men er anders uit kan halen zoals in de illustraties hierboven te zien is. Maar heel misschien was het in de tijd van Mozes en het koninkrijk Israël juist wel de bedoeling om het zo uit te beelden als hierboven, omdat het zo een symbool was voor hun God, een symbool met hoorens zoals het schijnbaar wel was toegestaan!

Wat overigens weer niet wil zeggen dat men hetzelfde symbool in die tijd nooit in omgekeerde positie gebruikte, maar dan had het een heel andere betekenis. Daar komen we later nog op terug.

In het volgende deel gaan we weer terug naar het plateau op de Berg van God waar zich dat altaar bevond.

JohnvR1966: Kan het pentagram niet voor het vrouwelijke deel van God gestaan hebben en het hexagram voor het mannelijke? De punt naar beneden zou men als vrouwelijk teken kunnen zien terwijl de punt naar boven voor het mannelijke staat.

Ook heksen, - overwegend vrouwelijk - maakten later veel gebruik van het pentagram hetgeen een bevestiging van het vrouwelijk symbool kan zijn. Daarnaast kan het pentagram een duivels tintje hebben gekregen omdat het de duivel was die de eerste vrouw verleidde tot de eerste zonde, waardoor het vrouwelijke teken geassocieerd werd met de duivel....

Just a thought....

Overigens een razend interessant artikel!
Hulde aan de schrijver(s)
(bericht gewijzigd op 24-1-2009 15:04:42)
Scientia potestas est
Op 24-01-2009 15:01:41 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Maan: Ik weet er niet al te veel van af maar het pentagram heeft te maken met magie. Lees dit maar eens:
http://www.groot-nederland.org/het_pentagram.html

"In de rituele magie had het zo ook zijn betekenis, bv als banteken.
In het latijn ook wel bekend als het Pentaculum.
Veelal later gebruikt met de punt naar boven om de witte magie aan te duiden en met de punt naar beneden gericht om de zwarte magie aan te duiden.
In het laatste geval werd er in latere tijden vaak een satanische bokkenkop ingetekend, in het eerste geval een mensengedaante."
(bericht gewijzigd op 24-1-2009 15:21:08)
The Lost History of Man: http://www.talc.site88.net
Op 24-01-2009 15:19:01 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
eoi: edom??? van adama bedoel je. Oftewel aarde.
Op 24-01-2009 19:01:40 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ron B.:
eoi:

edom??? van adama bedoel je. Oftewel aarde.

dat staat er toch ook?
artikel:

De God zoals we die nu langzamerhand wat beter beginnen te leren kennen lijkt specifiek afkomstig te zijn uit het oude Edom. Edom is overigens een Hebreeuwse naam die vertaald zou kunnen worden als 'rood' of ‘rode aarde’,wat natuurlijk geheel van toepassing lijkt als men naar de hier overheersende kleuren van bergen en aarde kijkt.

er zijn btw wel meer verklaringen voor die naam, edom word ook vaak als adom gezien, wat nog dichter bij adam zit, en hetzelfde betekend bijvoorbeeld...
We're Not Retreating; We're Advancing in a Different Direction
Op 24-01-2009 21:03:09 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Libertarian: "Die inscriptie was ons opgevallen omdat het een Pentagram naast een Hexagram bevatte, een pentagram is een symbool dat in Christelijke kringen op een zeker moment een slechte naam had gekregen en een soort van 'duivels' tintje. Wat betreft de aanwezigheid van dat hexagram ernaast, ook wel Davidsster of ‘zegel van Salomo’ genoemd, bestaat geen onduidelijkheid. Dat is al namelijk al heel lang min of meer HET symbool voor het Joodse geloof."

Is dat zo? Ik was in de veronderstelling dat de Davidster pas sinds WW2 gebruikt werd en geen link met het Jodendom had. Misschien heb ik het mis.
Op 25-01-2009 2:53:12 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ja Horus:
Libertarian:
Ik was in de veronderstelling dat de Davidster pas sinds WW2 gebruikt werd en geen link met het Jodendom had. Misschien heb ik het mis.

Dude, niet dat ik hier de schoolmeester wil uithangen, maar dat symbool is rete-oud:
http://www.histoportal.nl/
-edit- Okee, werkt niet als directe link maar rechtsonder even Davidster intypen wel.
Inclusief leuke mythologie-quiz overigens...
(bericht gewijzigd op 25-1-2009 4:05:42)
I'm not a complete idiot. Some parts are missing.
Op 25-01-2009 3:49:22 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tetzmol:
Libertarian:

Is dat zo? Ik was in de veronderstelling dat de Davidster pas sinds WW2 gebruikt werd en geen link met het Jodendom had. Misschien heb ik het mis.

Het symbool is ook al heel oud, zoek maar eens op de zegel van Salomo.

Tetzmol
“You never know what is enough unless you know what is more than enough.”
Op 25-01-2009 0:37:35 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tetzmol: Trouwens de kandelaar die staat afgebeeld is een chanoekia, een negenarmige kandelaar die bij het lichtfeest chanoeka wordt gebruikt. Dat is wel verschillend van de zevenarmige menorah. Dit even ter verduidelijking.

Tetzmol.
“You never know what is enough unless you know what is more than enough.”
Op 25-01-2009 13:09:44 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
jaer: Hallo,

Ik denk dat de persoon de Bijbel niet goed kent, er staat in Exodus 34:35 niets dat Mozes de berg af kwam met hoorntjes.
Op 07-02-2009 16:26:08 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
tracer50: de stier oftewel stierhorens,dat zijn de afstammingen van Enlil,net als het sterrebeelt stier naar hem genoemt is,denk ook dat een van zijn afstamming zich ontfermt heeftom het volk israel,omdat Abram voor hem spionage heeft verricht ,en hem zijn woord gegeven had zijn zaad groot te maken,waar veel mensen aan voorbij gaan,is dat er geen grotere waarde bestaat als dat het woord dat je geeft,en dat je het dan houd.
Op --0 14:06:21 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
grappenmaker: Mooi artikel.
(bericht gewijzigd op 26-5-2011 10:26:42)
7.83
Op --0 22:02:52 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden