Het jaar 2009 is uitgeroepen tot het Internationale Jaar voor de Sterrenkunde. En daar hebben we geen probleem mee. Maar als we alle media mogen geloven was Galileo Galilei 400 jaar geleden de eerste om met een telescoop de hemel waar te nemen. Daar hebben we wél een probleem mee. We kunnen u namelijk meegeven dat Galileo in zijn tijd een 'mediageile' figuur was die er alles aan deed om in de belangstelling te staan. En misschien is dát wel de reden waarom het Vaticaan de plannen schrapte om een standbeeld voor Galileo te plaatsen.


(overduidelijke gelijkenissen tussen de maan en de tekening van Harriot)

Al vier eeuwen lang wordt Galileo Galilei beschouwd als de vader van de moderne astronomie. Hij tuurde eindeloos door zijn ondertussen legendarische telescoop om gedetailleerde kaarten van de maan te creëren. Later kwam hij met de stelling dat de aarde niet het centrum van het heelal was.

Maar de beroemdheid van de Italiaanse natuurfilosoof is meer toe te schrijven aan een zeventiende eeuwse promotiecampagne dan zijnde een historische pionier. Die eer lijkt eerder toegewezen aan een meer bescheiden en minder bekende Engelsman. Thomas Harriot was namelijk de eerste astronoom die de maan in kaart bracht. En nog iets: Harriot was de man die ons de aardappel bezorgde.

Thomas Harriot

Thomas Harriot versloeg Galileo Galilei met een marge van zes maanden in de wereldse openbaring van hoe het maanoppervlak er uit zag. Galileo presenteerde zijn tekeningen van het maanoppervlak in december 1609, Harriot deed dat in juli van dat jaar als we de datum op zijn aantekeningen en kaarten voor waarheid mogen interpreteren.

Op de kaarten die Harriot presenteerde valt duidelijk af te leiden dat zijn telescoop net zo sterk was als die van Galileo, maar alles wijst er op dat zijn ego aanzienlijk kleiner was. En terwijl Galileo glorie oogstte met de 'ontdekking' van het maanoppervlak ging Harriot gewoon verder met het turen door zijn telescoop naar de maan en het in kaart brengen van maanlandschappen.

De 'maankaarten' van Harriot worden ondertussen gebruikt om het Internationale Jaar voor de Sterrenkunde te lanceren. Een hele rits aan oude documenten moeten de fascinatie van Harriot voor de maan en zijn overwinning in de race voor het in kaart brengen van het maanoppervlak postuum eer bewijzen. De eerste tekening van Harriot van het maanoppervlak is gedateerd op 26 juli 1609. Volgens verschillende bronnen worstelde Galileo op dat ogenblik nog met de focus van zijn telescoop.

Volgens astronoom Patrick Moore is Harriot's maankaart een kunstwerk: "Harriot zag de bergen, de kraters en de zogenaamde zeeën. Het werkelijk is een prachtig ding, het is veel beter dan het werk van Galileo, en... het is van Britse makelij."

Critici zijn misschien wel benieuwd of Harriot zijn tekeningen antidateerde in de hoop dat zo alle glorie voor zijn verwezenlijkingen door zijn nageslacht zou kunnen worden opgeëist. Niets is minder waar. Harriot genoot een opleiding in Oxford. Daarvan is geweten dat Harriot een heel rijk man was die zeker geen bekendheid of aandacht wenste. Ene Sir Walter Raleigh zag in Harriot zelfs een genie en nam hem in loondienst als privéleraar wiskunde.

En wat betreft de aardappel: Harriot zou naar het schijnt de eerste geweest zijn die de patato introduceerde in Groot-Britannië en Ierland.

Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden