Collega Renneboog wees u onlangs op een 'invasie' van vogelspinnen in een Australisch dorpje. Opvallend genoeg kwam National Geographic enkele dagen later met de vraag of het vermeende opwarmen van de aarde iets te doen heeft met het steeds groter worden van spinnen. Een groep Deense onderzoekers bestudeerde op Groenland de wolfspinnen (Pardosa glacialis) en ontdekte dat de harige rovers niet alleen groter werden maar ook sterker. Na tien jaar onderzoek ontdekte men dat de exoskeletten van de diertjes gemiddeld twee procent dikker waren geworden.


(Ook de tattoo's van spinnen worden groter)

Wat hogere temperaturen en wat langer zonlicht zou mogelijk de oorzaak kunnen zijn dat de diertjes beter gedijen. Wat het effect van groter geworden spinnen op hun arctische omgeving is weten de onderzoeker nog niet, maar dat er meer en grotere spinnen komen is wel duidelijk. Zoals de meeste spinnen is ook de Pardosa glacialis een kanibaal en heeft er geen moeite mee om kleinere soortgenoten op te vreten. Die eigenschap zou helpen om de populatie in bedwang te houden.

In 2007 verscheen er in Engeland een artikel over de 'steatoda nobilis', een spinnensoort die familie is van de voor mensen gevaarlijke 'zwarte weduwe'. Hoewel de steatoda nobilis niet veel groter is dan een centimeter en alleen de vrouwtjes een voor mensen giftige beet af kunnen geven, acht men de soort een risico voor de bevolking. De spinnetjes houden zich op in tuinen en er zijn al enkele mensen opgenomen nadat zij een beet kregen.

De steatoda nobilis is een uitheemse soort en arriveerde ongeveer 200 jaar geleden met de bananenboot in Engeland. De laatste jaren neemt hun aantal op de Britse eilanden explosief toe. Entomoloog Stuart Hine van het Natural History Museum denkt dat de milde winters en stijgende temperaturen de oorzaak zijn van de plotselinge toename.

wolfspin
(Groendlandse Pardosa glacialis worden steeds groter en sterker)

Een beet van de steatoda nobilis is pijnlijker dan die van een wesp of bij. De stekende pijn neemt toe en er kunnen symptomen optreden zoals zweten, uitputting, zwellingen, trillen en infectie. Antihistamine kan verlichting brengen en bezoek aan een arts wordt aangeraden.

In 2008 wist de BBC te melden dat er een toename in het aantal inheemse spinnen was gemeten. Wederom dachten de deskundigen dat het mildere klimaat hieraan ten grondslag lag. In Nederland is ook al een aantal jaren een toename van spinnen te zien en komen er steeds meer soorten uit het zuiden van Europa ons land binnen. Deze wetenschap werd in 2006 al onderschreven door medewerkers van het Natuurmuseum in Leeuwarden. Behalve de incidentele gevaarlijke exoten zijn er (voor zover bekend) nog geen grote kolonies zoals de in Engeland gevestigde en door sommige gevreesde steatoda nobilis.

In 2008 vond men in een supermarkt in Bolsward een Braziliaanse loopspin (phoneutria nigriventer) tussen de bananen. De Braziliaanse loopspin is een relatief agressieve soort en is zeer giftig. Het diertje werd door de medewerkers gevangen en afgegeven aan dierenartsen die het beestje gedood hebben.

In Nederland

In 2006 liet Walter Getreuer, directeur van reptielendierentuin en -opvangcentrum Serpo in Delft, ons weten dat de giftige en zelfs soms dodelijke Australische roodrugspin en de Amerikaanse zwarte weduwe steeds vaker in Nederland opduiken.

Serpo krijgt per jaar tientallen exotische spinnen binnen die in en rond het huis gevangen worden. Daaronder zitten steeds vaker zwarte weduwen en roodrugspinnen. "Wij hebben getest of die spinnen zich in ons klimaat kunnen voortplanten. En dat lukt. We kregen in een niet verwarmd terrarium van één bevruchte zwarte weduwe maar liefst veertien cocons. Uit elke cocon komen tussen de 100 en 400 jonge spinnetjes." (bron).

Vorig jaar brachten wij u het bericht over de oprukkende 'Reuzehooiwagens' die, hoewel het strikt genomen geen spinnen zijn, toch een invasieve tocht maken. Het is niet duidelijk of klimaatsveranderingen een rol spelen, maar ondenkbaar is het niet. Hooiwagens behoren tot de orde van de geleedpotige dieren binnen de groep spinachtigen.

Spin als thermometer?

Als de biologen en entomologen gelijk hebben dan is er dus een toename van inheemse spinnen en vinden ook steeds meer exoten hun weg naar onze streken. Meer zonuren en mildere winters zouden hieraan ten grondslag liggen. In die zin zouden spinnen een graadmeter kunnen zijn voor klimaatsverandering. Het lijkt er alleszins wel op.

Zin en onzin over spinnen

We vroegen onze eigen spinnenvanger en insectenkampioen Koen naar zijn deskundige mening.

GW: Koen, zitten er exoten in Nederland waar we voor moeten oppassen?

Koen: Ikzelf heb tot nu toe nog nooit een exoot zoals de Britse steatoda nobilis in Nederland gevonden. Maar uit de lectuur blijkt dat ze wel zo nu en dan opduiken, dus kennelijk zijn ze er.

GW: Spinnenkenners sussen het publiek altijd als het gaat om giftigheid of hoe gevaarlijk die beesten zijn. Waarom?

Koen: Omdat het zo is. Kijk, allereerst kan je er gerust van uitgaan dat er in Nederland binnen een straal van maximaal 3 meter om je heen altijd een spin te vinden is. Het maakt daarbij niet uit of je thuis zit of in het bos. In kruipruimtes en spouwmuren, onder keukenkastjes en achter kasten, overal is wel een spinnensoort te vinden.

Spinnen zijn huisgenoten of we het willen of niet en doorgaans leven we goed samen. Dat komt omdat spinnen niet geïnteresseerd zijn in mensen en meestal verborgen leven. Pas als we per ongeluk een spin in het nauw brengen kunnen ze bijten. Lang niet alle beten van spinnen lijden tot drama's.

De kans zomaar gebeten te worden door een écht giftige spin is kleiner dan onder een auto terecht te komen. Dat geldt overigens ook voor de tropen. In de jungle heb je meer te vrezen van teken, wespen, bijen en duizendpoten dan spinnen. Dat komt omdat met name de grotere soorten de mens liever ontwijken en spinnen in de regel niet zo agressief zijn, het gros vlucht liever.

GW: Ik krijg wel eens de indruk hoe kleiner het spinnetje hoe gevaarlijker.

Koen: Dat klopt, de Australische roodrugspin (Latrodectus hasselti) of de Amerikaanse zwarte weduwe (Latrodectus mactans) zijn, zeker in vergelijking tot de enorme vogelspinnen, maar nietige beestjes. Echter hun beet kan in sommige gevallen fataal zijn. Anderzijds, en daar doelen de kenners meestal op, is de kans klein dat zo een diertje daadwerkelijk bijt.

GW: Ik ben bang dat spinnen nooit tot de populairste diersoorten zullen behoren.

Koen: Klopt, in tegenstelling tot lieveheersbeestjes of vlinders kunnen spinnen op maar weinig sympathie rekenen. Maar we zijn wel veroordeeld aan elkaar en een wereld zonder spinnen zou een ecologische ramp zijn die uiteindelijk ook onszelf zou treffen.

Van mij hoeven mensen spinnen niet te knuffelen of lief te hebben, respecteer ze gewoon en neem voor lief dat het wel eens mis gaat. En geloof me, net zoals koeien die per ongeluk een boer dooddrukken, kan je ook een spin niet kwalijk nemen dat hij af en toe bijt. Waar mensen en dier samenkomen gaat het gewoon soms mis, kijk bijvoorbeeld hier maar eens.

Nagekomen bericht:

In een uit Amerika geïmporteerde auto in Limburg zijn drie zwarte weduwe spinnen gevonden. De beestjes kunnen dodelijk zijn.  

Ganzfeld: Ik wil ook zo'n tatoo !!!
Op 19-05-2009 21:19:08 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
manke: Paar van deze mooie spinnen komen in de veluwe voor (zijn wel beschermd)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Koepelspinnen
Op 19-05-2009 21:30:07 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
BeyondPerceptio: Wat een waanzinnig vette tattoo!!!
Op 19-05-2009 21:46:35 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
lifetime: Hebben wij een idee hoeveel gekken hun (gekochte) spinnen, na verloop vrij laten in de Nederland (Europa). Ik weet van drie personen die hun bak hebben omgekeerd in de tuin of bos……..achter lieten! Wat te denken van gasten die voor 25 euro (samen gelapt met de vrienden (!)) deze veel voeters bij iemand door de brievenbus duwen en of los laten op hun college / school…. Begrijp niet dat dit soort beesten niet wettelijk beschermt worden, en of verboden in te voeren in de EU! Als je bv een vogel uit buiten Europa mee neemt, wordt je gelijk veroordeeld (ook de soorten die niet bedreigt worden in hun bestaan). Maar spinnen, schorpioenen, duizend poten, etc komen met duizenden Eu binnen. Een gemiddelde grote spin kost inkoop 2 a 3 euro! Verkoop prijs 20 euro of meer. Reuze schorpioenen inkoop 4 euro de stuk, verkoop 90 euro etc. maar waar blijven die kruipers uiteindelijk.

Live kost Time
Op 20-05-2009 10:53:38 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden