In zijn boek ‘Secret Knowledge’ betoogt David Hockney, een wereldberoemde kunstenaar, dat in de periode zo ongeveer vanaf de renaissance beeldend kunstenaars optische hulpmiddelen gebruikten om hun werk te maken.

De belangrijkste reden die Hockney daarvoor aanvoert is het feit dat bepaalde tekeningen en schilderijen nooit deze mate van perfectie zouden kunnen bezitten als genoemde instrumenten niet zouden zijn gebruikt. Hockney gebruikt de term ‘eyeballing’ om aan te geven wanneer tekeningen vanuit directe observatie met de hand werden gemaakt.

David Hockney
(David Hockney)

Als je het boek goed leest blijkt al snel dat zijn redenatie enkel stoelt op zijn eigen ervaring en vergelijking van handschrift en uitvoering. Hij zegt bijvoorbeeld dat hij tekeningen van Ingres zag die zo perfect waren dat ze haast niet in een dag gemaakt zouden kunnen zijn zonder optische hulpmiddelen. Om dit argument kracht bij te zetten zegt hij dat hij uit de eerste hand weet hoeveel tijd het maken van zo’n tekening kost.


(Tekeningen van Ingres (links) en Hockney)

Hockney is zelf bepaald geen geweldige tekenaar. Dat is meteen te zien als je de tekeningen in zijn boek vergelijkt met de tekeningen van Ingres. Hockney’s tekeningen zijn gemaakt met behulp van optische hulpmiddelen. Je eigen beperkingen als maat nemen om dan te verklaren dat om die reden een ander het ook niet zou kunnen lijkt mij geen steekhoudend argument.

Daarnaast is er geen of nauwelijks hard bewijs dat kunstenaars deze hulpmiddelen gebruikten. Als er veel gebruik zou zijn gemaakt van de optische hulpmiddelen die Hockney bespreekt dan zou je toch verwachten dat er wat van over is gebleven. En voor het gemak laat Hockney een beschouwing over de verovering van de ruimtelijkheid maar helemaal achterwege.

Van Vermeer, over wie we weinig weten en van wie jaren gedacht is dat hij een camera obscura toepaste om zijn werk te maken, is na zeer grondig archiefonderzoek inmiddels gebleken dat in zijn bezittingen door de jaren heen een camera obscura niet is aangetroffen. Tijdens een conferentie op de universiteit van New York werd de vraag aan Hockney gesteld waarom er geen schilderij in zijn boek te vinden is dat op de manier is gemaakt zoals hij zelf propageert. Het antwoord was dat hij er al na tien minuten de brui aan gaf omdat het verre van praktisch is.

Kunstenaars hebben door de eeuwen heen gebruik gemaakt van allerlei hulpmiddelen. Zeker in een tijd dat het woord ‘kunst’ nog niet bestond in de vorm zoals wij het gebruiken en de vaardigheid van een kunstenaar veel te maken had met het beheersen van een ambacht. Vincent van Gogh beschrijft in zijn brieven het gebruik van een perspectiefraam:


(Perspectiefraam van Van Gogh zoals door hemzelf beschreven en getekend)

Er blijft bij het gebruik hiervan echter een directe verbinding tussen waarnemen en tekenen bestaan; er wordt geen tussenstap gemaakt door de omringende wereld te projecteren en die projectie vast te leggen.

Is het schrijven van een boek zoals Hockney gedaan heeft niet een illustratie van erosie? Erosie van het besef waar mensen kwalitatief in hun werk toe in staat zijn. Misschien omdat we hoe langer hoe minder met deze kwaliteit worden geconfronteerd, maar waarschijnlijk eerder omdat we hoe langer hoe minder kunnen omdat we er de moeite er niet meer voor willen of kunnen (mogen?) doen.

Aan het eind van het laatste hoofdstuk van het boek ‘Rembrandt, the Painter at Work’ van Ernst van de Wetering zegt de auteur: “Schilders als Rembrandt waren in staat de vluchtige voortbrengselen te grijpen die worden voortgebracht door de verbeeldingskracht middels een vaardigheid die we ons nu nauwelijks nog kunnen voorstellen. Als we ons een voorstelling willen maken van de discipline en vaardigheid van een schilder als Rembrandt in deze tijd is het beter niet te kijken naar het overgrote deel van de hedendaagse kunstschilders maar eerder naar uitvoerende kunstenaars als musici of balletdansers”.

Wat vindt u, gewaardeerde bezoeker van GW? Is bovenstaande een visie van iemand met een reactionaire weigering zijn neus naar de toekomst te laten wijzen? Of is het inderdaad droevig gesteld met de vaardigheid van de moderne mensch?

Lemetje: Ja, het IS droevig gesteld in het algemeen met de diverse vaardigheden.
Wie kan er nog ECHT zelf iets maken? Dat zijn er niet veel meer. Het meeste ligt, min of meer, kant en klaar in de winkels of is prefab. Zelfs handleidingen lezen schijnt een vak apart te zijn.
Koken, breien, naaien, haken, alle vaardigheden waar vrouwen vroeger voor werden geprezen zijn bijna verloren. Het is bijna verachtelijk als je het zelf nog kunt! Houtbewerken en dingen van hout maken vanuit het bijna niets, zelf iets mechanisch maken of repareren, het wordt niet meer geleerd.
Een boodschap doorgeven dmv 'tekens' kent men niet meer. De schilderijen van Rembrandt, Vermeer, Jeroen Bosch en alle andere grote meesters van voor de 20e eeuw zitten er vol mee. Vooral omdat het publiek vaak niet kon lezen. Zo ook met de brandschilderde ramen in de oude kerken en kathedralen.
Ik heb ronduit medelijden met de mensen die afhankelijk zijn van anderen en het zelf niet kunnen. Ik vind het heel erg.
Op 20-12-2009 8:53:38 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
eoi: een typerende hedendaagse mening, niks bijzonders. Gewoon een dom persoon, klaar.

En ja, de meeste mensen zijn erg passief, zelfs in de muziek zie je de laatste tijd steeds meer dat mensen remixes maken van bestaande nummers, of hele samples gebruiken en er een percussie onder lijmen.

En dat zijn dan de meest populaire werken he, en originele werken worden genegeerd.
(bericht gewijzigd op 20-12-2009 11:33:24)
Op 20-12-2009 11:31:28 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Gerard: De verschillen in kwaliteit in de vergelijking tussen Ingres en Hockney zijn duidelijk voor mij. Alleen Bernhard lijkt er goed op, want daar zat niet echt een mens in;-)

Wat de vaardigheid van de moderne mens betreft: het echte handwerk is de basis van de echte ambachtsmens. Als de hersenen de kans krijgen zich via het aanleren van handvaardigheden te ontwikkelen zal het resultaat anders zijn dan meer theoretisch ontwikkelde hersenen.

Kunstenaars van toen beschikten over zeer grote technische vaardigheden in hun vak. Dat heeft zeer duurzame resultaten opgeleverd, vaak in grote hoeveelheden, zoals Bach, Haydn, Mozart, Beethoven.
'Don't forget rule number 6'
Op 20-12-2009 11:46:48 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
tigron:
Lemetje:

Ja, het IS droevig gesteld in het algemeen met de diverse vaardigheden.
Wie kan er nog ECHT zelf iets maken? Dat zijn er niet veel meer. Het meeste ligt, min of meer, kant en klaar in de winkels of is prefab. Zelfs handleidingen lezen schijnt een vak apart te zijn.
Koken, breien, naaien, haken, alle vaardigheden waar vrouwen vroeger voor werden geprezen zijn bijna verloren. Het is bijna verachtelijk als je het zelf nog kunt! Houtbewerken en dingen van hout maken vanuit het bijna niets, zelf iets mechanisch maken of repareren, het wordt niet meer geleerd.
Een boodschap doorgeven dmv 'tekens' kent men niet meer. De schilderijen van Rembrandt, Vermeer, Jeroen Bosch en alle andere grote meesters van voor de 20e eeuw zitten er vol mee. Vooral omdat het publiek vaak niet kon lezen. Zo ook met de brandschilderde ramen in de oude kerken en kathedralen.
Ik heb ronduit medelijden met de mensen die afhankelijk zijn van anderen en het zelf niet kunnen. Ik vind het heel erg.

Lemetje, hoe ver wil je hier dan de lijn trekken? maak jij je auto zelf als hij kapot is, bak jij je eigen brood, heb je zelf je huis gebouwd met je blote handen(of op z'n minst meegeholpen)?
ieder mens heeft z'n eigen sterke, en minder sterke kanten.
ik snap je wel wat je bedoeld met afhankelijk, maar probeer het dan wat genuanceerder neer te zetten.
Het is overigens een waardeoordeel van je over mensen die dingen niet zelf kunnen, wat zijn jou eigen "beperkingen"?
Op 20-12-2009 0:46:45 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Pizza!: Juist doordat we niet meer alles zelf hoeven te kunnen krijgen we de kans om ons te specialiseren en bepaalde vaardigheden tot een zeer hoog niveau te brengen, juist omdat we ons daar volledig op kunnen richten.
Op 20-12-2009 0:51:22 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Gerard:
Pizza!:

Juist doordat we niet meer alles zelf hoeven te kunnen krijgen we de kans om ons te specialiseren en bepaalde vaardigheden tot een zeer hoog niveau te brengen, juist omdat we ons daar volledig op kunnen richten.

Nou....Ik doe alles zelf, brood bakken, eten koen, de CV repareren, de auto en de fietsen repareren, houtdraaien, metaal draaien, beeldhouwen, vacuümimpregneren, fotograferen, talen leren, noem maar op. En ik merk op dat veel specialisten gebrekkige zaken voortbrengen bij gebrek aan een brede kijk. Echte toppers zijn altijd breed georiënteerd.
'Don't forget rule number 6'
Op 20-12-2009 16:00:42 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Chris de Boden:
Gerard:

Pizza!:

Juist doordat we niet meer alles zelf hoeven te kunnen krijgen we de kans om ons te specialiseren en bepaalde vaardigheden tot een zeer hoog niveau te brengen, juist omdat we ons daar volledig op kunnen richten.

Nou....Ik doe alles zelf, brood bakken, eten koen, de CV repareren, de auto en de fietsen repareren, houtdraaien, metaal draaien, beeldhouwen, vacuümimpregneren, fotograferen, talen leren, noem maar op. En ik merk op dat veel specialisten gebrekkige zaken voortbrengen bij gebrek aan een brede kijk. Echte toppers zijn altijd breed georiënteerd.

Dat noemen we geen kennis, maar technisch inzicht
Linux=Technisch lego voor volwassenen. Project SteviaLX 1404 v1.0
Op 20-12-2009 16:31:21 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Gerard:
Chris de Boden:

Gerard:

Pizza!:

Juist doordat we niet meer alles zelf hoeven te kunnen krijgen we de kans om ons te specialiseren en bepaalde vaardigheden tot een zeer hoog niveau te brengen, juist omdat we ons daar volledig op kunnen richten.

Nou....Ik doe alles zelf, brood bakken, eten koen, de CV repareren, de auto en de fietsen repareren, houtdraaien, metaal draaien, beeldhouwen, vacuümimpregneren, fotograferen, talen leren, noem maar op. En ik merk op dat veel specialisten gebrekkige zaken voortbrengen bij gebrek aan een brede kijk. Echte toppers zijn altijd breed georiënteerd.

Dat noemen we geen kennis, maar technisch inzicht

Ik zat al te wachten op een uitnodiging nog meer te vertellen, want ik ben enorm bescheiden, dat ziet iedereen;-)
Ik had gisteren al een reactie gegeven op jouw opmerking in een blog over impedantie, waarbij je dacht dat dit iets van luidsprekers is. Zo heb ik nog wel wat meer kennis, bijvoorbeeld over hoe botroei gestimuleerd kan worden, hoe rubber gefabriceerd wordt, hoe een computer werkt, wat een geschakelde voeding is en zo voort.
Overigens kan technisch inzicht en het toepassen daarvan echt niet zonder kennis.
'Don't forget rule number 6'
Op 20-12-2009 17:09:22 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
r55: [quote=Chris de Boden]
[quote=Gerard]
Pizza!:

Dat noemen we geen kennis, maar technisch inzicht

Zeker weten geen technisch inzicht zonder kennis!
Op 20-12-2009 18:10:53 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Chris de Boden:
Gerard:

Chris de Boden:

Gerard:

Pizza!:

Juist doordat we niet meer alles zelf hoeven te kunnen krijgen we de kans om ons te specialiseren en bepaalde vaardigheden tot een zeer hoog niveau te brengen, juist omdat we ons daar volledig op kunnen richten.

Nou....Ik doe alles zelf, brood bakken, eten koen, de CV repareren, de auto en de fietsen repareren, houtdraaien, metaal draaien, beeldhouwen, vacuümimpregneren, fotograferen, talen leren, noem maar op. En ik merk op dat veel specialisten gebrekkige zaken voortbrengen bij gebrek aan een brede kijk. Echte toppers zijn altijd breed georiënteerd.

Dat noemen we geen kennis, maar technisch inzicht

Ik zat al te wachten op een uitnodiging nog meer te vertellen, want ik ben enorm bescheiden, dat ziet iedereen;-)
Ik had gisteren al een reactie gegeven op jouw opmerking in een blog over impedantie, waarbij je dacht dat dit iets van luidsprekers is. Zo heb ik nog wel wat meer kennis, bijvoorbeeld over hoe botroei gestimuleerd kan worden, hoe rubber gefabriceerd wordt, hoe een computer werkt, wat een geschakelde voeding is en zo voort.
Overigens kan technisch inzicht en het toepassen daarvan echt niet zonder kennis.



Kennis is natuurlijk ook nodig, mij hoor je dat niet ontkennen.
Maar zonder technisch inzicht wordt het weer moeilijker die kennis toe te passen
Linux=Technisch lego voor volwassenen. Project SteviaLX 1404 v1.0
Op 20-12-2009 19:01:32 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Lemetje:
tigron:

Lemetje:

Ja, het IS droevig gesteld in het algemeen met de diverse vaardigheden.
Wie kan er nog ECHT zelf iets maken? Dat zijn er niet veel meer. Het meeste ligt, min of meer, kant en klaar in de winkels of is prefab. Zelfs handleidingen lezen schijnt een vak apart te zijn.
Koken, breien, naaien, haken, alle vaardigheden waar vrouwen vroeger voor werden geprezen zijn bijna verloren. Het is bijna verachtelijk als je het zelf nog kunt! Houtbewerken en dingen van hout maken vanuit het bijna niets, zelf iets mechanisch maken of repareren, het wordt niet meer geleerd.
Een boodschap doorgeven dmv 'tekens' kent men niet meer. De schilderijen van Rembrandt, Vermeer, Jeroen Bosch en alle andere grote meesters van voor de 20e eeuw zitten er vol mee. Vooral omdat het publiek vaak niet kon lezen. Zo ook met de brandschilderde ramen in de oude kerken en kathedralen.
Ik heb ronduit medelijden met de mensen die afhankelijk zijn van anderen en het zelf niet kunnen. Ik vind het heel erg.

Lemetje, hoe ver wil je hier dan de lijn trekken? maak jij je auto zelf als hij kapot is, bak jij je eigen brood, heb je zelf je huis gebouwd met je blote handen(of op z'n minst meegeholpen)?
ieder mens heeft z'n eigen sterke, en minder sterke kanten.
ik snap je wel wat je bedoeld met afhankelijk, maar probeer het dan wat genuanceerder neer te zetten.
Het is overigens een waardeoordeel van je over mensen die dingen niet zelf kunnen, wat zijn jou eigen "beperkingen"?

Ja, en nee, ik heb geen beperkingen. Als ik iets WIL doen ,KAN ik het doen en anders leer ik wat en hoe ik het moet doen. Dat ik een vrouw ben wil dan niets zeggen; als ik het WIL, KAN ik het ook.
Op 20-12-2009 21:36:44 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marsepars:
Lemetje:

Ja, en nee, ik heb geen beperkingen. Als ik iets WIL doen ,KAN ik het doen en anders leer ik wat en hoe ik het moet doen. Dat ik een vrouw ben wil dan niets zeggen; als ik het WIL, KAN ik het ook.

Waarom benadruk je dan dat je een vrouw bent?
Ervaar je dat als een zwakte ten opzichte van mannen, dan?
Zeg dan liever dat je een mens bent, want fouten maken is menselijk. Ongeacht je geslacht, je lengte, je gewicht of je kleur.
Cannot kill the Battery!!!
Op 21-12-2009 8:16:13 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ja Horus:
Gerard:
Overigens kan technisch inzicht en het toepassen daarvan echt niet zonder kennis.

Inderdaad. Gelukkig heb ik heel veel kennissen die bereid zijn me met van alles en nog wat te helpen.
Gerard:
De verschillen in kwaliteit in de vergelijking tussen Ingres en Hockney zijn duidelijk voor mij. Alleen Bernhard lijkt er goed op, want daar zat niet echt een mens in;-)

Hockney tekende suppoosten van 1 of ander museum.
I'm not a complete idiot. Some parts are missing.
Op 21-12-2009 15:37:50 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
zweefvlieg: Als ik bezig ben, heb ik er nog nooit over gedacht om iets "optisch" te gebruiken.Het heeft verdraaid weinig met kunst te maken.
Maar het gebeurt wel,dat wordt vaak gevraagd van mensen die dat van een opdrachtgever te horen krijgen. Of-zoals vroeger-grote reclameplaten van filmsterren boven de bioscoop.Zoiets.
Misschien moest het mogen, maar ik hou er niet van. Toch zullen er wel degelijk zo kunstwerken ontstaan .Maar je ziét het op de een of andere manier.
Ergens doet het me oneerlijk aan. Kunst zònder is absoluut mooier.( als het mee zit tenminste!)
Op 21-12-2009 17:41:39 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
ziggit: Zou niet willen beweren dat het droeviger gesteld is met de vaardigheid van de moderne mensch.
Er zijn er zat die tot de meest wonderlijke dingen in staat zijn.
En tekenen zoals Ingres konden ze toen ook niet echt allemaal.Evenmin als om het even wat sommigen erg goed konden.Net als nu dus.

"Je eigen beperkingen als maat nemen om dan te verklaren dat om die reden een ander het ook niet zou kunnen" lijkt me meer van toepassing in deze tijd.
Op 21-12-2009 23:33:23 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ja Horus: Misschien had een realist als Ingres er wel voor gekozen fotograaf te worden in plaats van schilder, als hij nu zou leven. En van die foto's zou Hockney dan weer typische pop-art collages kunnen maken.
Er is niks met optische hulpmiddelen - sommigen hadden zelfs beter een bril opgezet, mijns inziens.
I'm not a complete idiot. Some parts are missing.
Op 22-12-2009 0:19:56 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
studentje:
ziggit:

"Je eigen beperkingen als maat nemen om dan te verklaren dat om die reden een ander het ook niet zou kunnen" lijkt me meer van toepassing in deze tijd.

t.o.v Gizeth?
iedere vlieg wordt ooit een vloog.
Op 22-12-2009 9:43:30 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
ziggit:
studentje:

t.o.v Gizeth?


Snap de vraag niet. Dus kan hem niet beantwoorden.
Op 22-12-2009 23:20:04 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden