Ieder jaar weer zo rond deze tijd maken wij westerlingen ons erg druk over een kortstondige 'vrede op aard'. Kerstmis noemen we die periode en heel even worden we vervuld van goede bedoelingen. Generaals zijn dan bereid tot een tijdelijk staakt het vuren en we doneren een extra euro aan het goede doel. En dat allemaal omdat 2.000 jaar geleden dankzij een goddelijke interventie Maria het levenslicht schonk aan wat het bijzonderste kind ooit zou worden. Jezus is de zoon van god, zo wil men ons tenminste doen geloven en daarom hechten sommigen van ons veel waarde aan zijn geboorte en leven. Dat staat natuurlijk in schril contrast met al die miljarden andere mensen wier moeders niet 'onbevlekt ontvingen', aan al die kinderen wordt doorgaans wat minder waarde gehecht. Het concept van goddelijk ingrijpen en conceptie is niet uniek. Interessant is bijvoorbeeld de visie van de Australische Aborigines. In hun cultuur is ieder kind bezield dankzij ‘goddelijk’ ingrijpen.

jozef ontdekt iets vreemds
(Maria heeft wat uit te leggen)

Lange tijd gold Australië als 'Terra Australis Icognita' of het onbekende Zuidland. Voor ons Nederlanders werd min of meer bij toeval dat onbekende Zuidland een stukje meer bekend door toevallige strandingen op de kusten van het eilandcontinent. Dirk Hartog liep bijvoorbeeld in 1616 met zijn schip 'De Eendracht' vast op een zandbank voor de westkust van Australië. Dirk liet een tinnen bord achter als bewijs en tegenwoordig verwijzen de 'Dirk Hartog eilanden' naar de onfortuinlijke schipper.

Hollandse zeelieden op weg naar Indonesië voeren nogal eens uit de koers en botste tegen wat we nu Australië noemen. De Hollanders zagen echter geen brood in het land. In de ogen van de oude zeevaarders viel er niets te halen en bovendien achtte men de lokale bevolking als vijandig. In 1626 was het de beurt aan de Vlaming Francois Pelsaert om zijn schip 'Batavia' te laten stranden op 'Down Under'. De moedige kapitein besloot een groot deel van de opvarenden op het 'onbekende Zuidland' achter te laten om zelf met enkele bemanningsleden met een roeiboot hulp te gaan halen in Batavia.

Pelsaert volgde voor 500 mijlen de kustlijn naar het noorden en maakte uitgebreid aantekeningen. Zo was het Pelsaert die als eerste Europeaan een beschrijving deed van een soort kat met kleine kop en opvallend lange achterpoten, later zou dat dier te boek komen te staan als kangoeroe. Enfin, om het verhaal af te maken. Pelsaert bereikte Indonesië en kwam inderdaad terug om de achtergebleven opvarenden te redden maar wat hij bij terugkomst aantrof was minder romantisch. In vier maanden tijd hadden de achterblijvers zich overgegeven aan muiterijen, moord en verkrachtingen en hadden hun kortstondige bestaan als drenkelingen tot een ware hel gemaakt. De aanstichters werden op 2 na geëxecuteerd en de rest vertrok spoorslags.

geciviliseerd
('Ongeluckige voyagie van't schip Batavia'. Pelsaert trof bij terugkomst moord en doodslag aan)

Na nog wat incidenten waarbij de Hollanders min of meer bij toeval tegen de kusten van Australië voeren waren het de Engelsen die wel brood zagen in het enorme land en uit eindelijk de kolonisatie begonnen. De nieuwkomers hadden niet veel op met de oorspronkelijke bewoners die de naam 'Aboriginals' meekregen. Naarmate de kolonisatie vorderde dreef men de oorspronkelijke bewoners terug en pogingen om het volkje te civiliseren liepen op niets uit. Missionarissen kregen het maar niet voor elkaar om ze goed te kerstenen. Lange tijd golden Aboriginals als een dom en lui volk en als ze niet dronken waren dan zwierven ze maar wat rond.

De oorsprong van de Aborigines is in historische nevelen gehuld. De moderne wetenschap meent dat ongeveer 70.000 jaar geleden de mens haar eerste stap op het continent wist te zetten. Waar ze vandaan kwamen is ook niet helemaal zeker. De meeste mensen menen dat ze vanuit Azië in kleine rieten kano's de kusten van Australië bereikt hebben. Maar er zijn ook meer grenswetenschappelijke aanwijzingen dat de eerste bewoners wellicht uit Zuid Amerika kwamen. Bron

Hoe dan ook. De Aborigines vestigden zich in Australië en met hen hun cultuur. En voor ons verhaal is het de cultuur die nu even centraal staat en meer bepaald het deel waarin zij geloven allemaal ontstaan te zijn dankzij goddelijke interventie. Na eeuwen van onderdrukking door de blanke gezagdragers is het relatief nog maar kort dat antropologen serieus onderzoek doen naar de achtergronden van hun cultuur. Pas in 1972 kregen de Aborigines een vorm van zelfbeschikking.

Ad Borsboom (hoogleraar Pacific Studies en verbonden aan de sectie Culturele Antropologie en Ontwikkelingsstudies van de Radbout Universiteit) doet al sinds 1972 onderzoek bij de Australische Aborigines. Hij wist ter plekke een plaatsje te veroveren in één van de vijf clans die de Djinanggemeenschap rijk is. Hij vond zijn plekje in de 'clan van de Wilde Honing' en in zijn zeer leesbare en fascinerend boek neemt Borsboom ons mee in de belevingswereld van de Aborigines. Voor ons verhaal beperk ik mijzelf tot het stukje over mythologie van geboorten.

Dreamtime

Voor de Aborigines begint alles net als bij ons met een scheppingsverhaal dat ze 'Dreamtime' noemen. In de Dreamtime waren het mythologische wezens, planten en dieren maar ook hemellichamen die de voorwaarden schiepen voor het huidige bestaan. In het geval van de Djinang, zo wil de mythologie, stammen de clanleden af van het 'Wilde Honingwezen'. Dit wezen dat de naam Djareware draagt kwam uit het oosten op de voet gevolgd door allerlei dieren waaronder de bijen en hun honing waaraan de clan haar naam dankt. Djareware vormde het land en richtte het in. Ook gaf hij de eerste mensen kennis in de vorm van gereedschappen zoals het gebruik van speer en bijl en leerde de mensen dat ze hun doden moesten achterlaten in holle boomstammen.

spirit child
(Oorspronkelijke bewoner van Australië zou zonder Spirit Child slechts een leeg lichaam zijn)

Djareware koos een bewuste route voor zijn scheppingen en liet her en der verschillende dieren en planten na. Elk afzonderlijk detail van het verhaal van Djareware noemt men een 'dreaming'. Zo wees Djareware bijvoorbeeld de honingvogel een plaats toe in de toppen van de eucalyptusbomen. De honingvogel heeft op haar beurt ook weer een diepere betekenis, het verteld ons praktisch wat over de biotoop en de jaargetijden en symbolisch over vruchtbaarheid en jong opbloeiend leven. Zo hebben de afzonderlijke dreamings diepere betekenissen waaraan men een identiteit kan ontlenen en alles leert over het land en het leven.

Djaware schiep met uiterste precisie waterplassen, bergen, biotopen en alles wat erop of erin leeft en woont. Dankzij deze mythologie hebben de Aborigines een zeer sterke spirituele band met hun omgeving. Daar waar wij westerlingen een kathedraal als heilig beschouwen, beschouwen de Aborigines hun land en alles wat daar leeft als 'heilig' en dit dient met de grootste zorg en respect bejegend te worden.

Buiten het scheppende vermogen van Djaware liet dit wezen ook her en der pure levenskracht achter. Een markante rots of een serene waterpoel zou zo een plek kunnen zijn en dat werden dan levensbronnen. Kleine onzichtbare deeltjes levenskracht maken zich van deze bijzondere plekken los om het lichaam van een aanstaande moeder binnen te dringen om het nieuwe leven te bezielen.

Lange tijd dacht men dat de Aborigines geen idee hadden van de connectie tussen geslachtsgemeenschap en zwangerschappen. Het was de antropoloog Lloyd Warner die in de jaren '30 de stoute schoenen aantrok en het de Aborigines op de man af vroeg. De oude Aborigines mannen aan wie hij het vroeg reageerden op de in hun ogen onnozele vraag met; "dat maakt nu juist de baby's".

De technische kant van bevruchten was dus wel degelijke bekend bij de Aborigines maar zij leggen meer de nadruk op de spirituele kant. Het is namelijk de spirituele kant die iemands oorsprong en identiteit bepaalt en het concept van eeuwig leven onderstreept. Djaware bezielt het lichaam en geeft het levenskracht en na de dood keert deze kracht weer terug om later weer opnieuw ergens een leven van een ziel te voorzien. Geslachtsgemeenschap maakt een foetus en pas daarna wordt het bezield door wat Aborigines een 'Spirit child' noemen. In de belevingswereld van de Aborigines bestaan alle ongeborenen in hun spirituele vorm en van tijd tot tijd scheiden zij zich af van hun levensbron om het zwangere lichaam van een vrouw te vinden.

Sommige culturen slaan wellicht een beetje door. Zo menen sommigen Ghanezen (Afrika) dat kinderen met een misvorming of handicap hun lichaam delen met een 'geest'. Om vervolgens te bepalen of de in het kinderlichaam gehuisveste geest voor doem en ellende in de gemeenschap gaat zorgen geeft men het kind vergif te drinken. Als het kind komt te overlijden dan wordt dat als bewijs gezien dat er inderdaad een kwade geest in het kinderlichaampje zat. Buiten misvormingen kunnen ook de geboorte van twee- of drielingen, barensnood of toevallig de slechte omstandigheden waarin het kind wordt geboren gezien worden als tekenen dat een kwade geest bezit van het lichaam heeft genomen. Bron

Het idee dat er meer voor nodig is dan geslachtsgemeenschap om nieuw leven te creëren is niet uniek. In het ene geval heb je zoiets als een 'Heilige geest' nodig of in een ander geval moet je nog even doorleren zoals bij sommige Hindoes. Zo komen we in het Sanskriet de term 'Dvija' tegen of tweemaal geboren. Men doelt hierbij op de geboorte als gewoon mens en pas als men na intensieve training verlichting bereikt de tweede geboorte als spiritueel wezen. Of we allemaal gods kinderen zijn laat ik graag over aan uw persoonlijke voorkeur, duidelijk is wel dat het simpel versmelten van zaad en eicel voor veel mensen niet voldoende is om een compleet mens te worden.

(Voor het schrijven van dit blog heb ik schaamteloos gebruik gemaakt van slechts een heel beperkt deel van het werk van Ad Borsboom. Ik kan iedereen die meer wil weten over de Aborigines en hun cultuur het boek 'De Clan van de Wilde Honing' aanbevelen. Geschreven als een spannend jongensboek en toch gestoeld op gedegen onderzoek weet Borsboom ons eindelijk een goed en inzichtelijk beeld te geven van een bevolkingsgroep die al veel te lang in de schaduw van hun overheersers heeft geleefd.)

Cultuurmeneer: Bah! Dat die RK-kerk de geboorte van jezus van N. uitgerekend op een nog veel oudere feestdag moest plannen...

Een spectaculaire - en gezegende - midwinternacht aan iedereen!
(bericht gewijzigd op 25-12-2009 1:24:18)
God... Dat ben je zelluf!
Op 25-12-2009 1:23:47 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Draconian: Welk standje zou ze genomen zijn en door hoeveel mannen?
.......
Op 25-12-2009 9:39:43 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Kyle: @cultuurmeneer
Het is inderdaad waar dat de RK-kerk deze feestdag overnam, maar is dat niet met zo goed als alle RK feestdagen. dat ze als je even dieper graaft een "heidense" betekenis dragen? mij is vroeger verteld dat dat was om mensen die nog niet bekeerd waren gemakkelijker de overstap te laten doen. zo is ook gebeurt met de kerken en stuff, plekken die voor die mensen heilig waren hebben zij ingenomen met hun kerken zodat ze ook hiermee al vertrouwd waren.
groetjes
Op 25-12-2009 11:09:04 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
nabuco0: Onbevlekte ontvangenis is volgens de RKK de geboorte van Jezus zonder de belasting van de erfzonde, en heeft niets te maken met de conceptie...
Op 25-12-2009 11:31:26 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Cultuurmeneer:
Kyle:

@cultuurmeneer
Het is inderdaad waar dat de RK-kerk deze feestdag overnam, maar is dat niet met zo goed als alle RK feestdagen. dat ze als je even dieper graaft een "heidense" betekenis dragen? mij is vroeger verteld dat dat was om mensen die nog niet bekeerd waren gemakkelijker de overstap te laten doen. zo is ook gebeurt met de kerken en stuff, plekken die voor die mensen heilig waren hebben zij ingenomen met hun kerken zodat ze ook hiermee al vertrouwd waren.
groetjes


Klopt! Maar ik was met mijn gedachten even speciaal bij de 'kerstnacht'. Overigens is het wel positief dat de 'midwinternacht' en veel andere heidense feestdagen, als het ware 'geijkt' zijn in de astronomie. Zij zullen de diverse meer gekunstelde religies dus gelukkig wel overleven...

(bericht gewijzigd op 25-12-2009 11:58:49)
God... Dat ben je zelluf!
Op 25-12-2009 11:58:16 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ganzfeld:
nabuco0:

Onbevlekte ontvangenis is volgens de RKK de geboorte van Jezus zonder de belasting van de erfzonde, en heeft niets te maken met de conceptie...


vanwaar dan de MAAGD maria?
Op 25-12-2009 0:40:12 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Frank Bomans: Het schijnt dat volwassenen mensen ook dagen in de maag van een potvis/walvis kunnen doorbrengen zonder verteerd te worden. Volgens de bijbel toch: http://www.christiananswers.net/dutch/q-eden/edn-t004d.html

Of heeft men tijdens het concilie ook stukjes van pinocchio gebruikt? http://www.pinokkiosite.nl/thestory.html
Zijde weer bezig, Madam Toerkes?
Op 25-12-2009 0:44:14 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
HansMichaelChi: Onbevlekt is in het Katholiek; zonder zonde, niet; zonder zaad. De Bijbel verteld niet hoe Jezus kwam. Johannes 1.13: "..die niet uit bloed, noch uit de wil van het vlees, noch uit de wil van een man, doch uit God geboren zijn". Dit duidt God'S WEG aan, vandaar dat er staat dat bloed, vlees of een man ondergeschikt zijn in het resultaat en ten dienste moeten staan en niet andersom dat die de wilsmotor zijn.
Op 26-12-2009 0:37:10 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
HansMichaelChi:
Frank Bomans:

Het schijnt dat volwassenen mensen ook dagen in de maag van een potvis/walvis kunnen doorbrengen zonder verteerd te worden. Volgens de bijbel toch: http://www.christiananswers.net/dutch/q-eden/edn-t004d.html

Of heeft men tijdens het concilie ook stukjes van pinocchio gebruikt? http://www.pinokkiosite.nl/thestory.html

Er zijn kinderfietsen en meer rotzooi in grote walvissen gevonden. Concilie? Dat is Rooms, U had het toch over de Bijbel?
Op 26-12-2009 0:43:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden