Pijn, we roepen het over ons af of we vluchten er liever voor weg. Maar wie pijn lijdt weet één ding zeker: vluchten is geen optie. Hoofdpijn, buikpijn, spierpijn en kiespijn, wie kent het niet? De een lijdt in stilte en de ander schreeuwt het uit. In bijna ieder huis is wel een doosje pijnstillers te vinden en anders is er altijd wel een snoepje voor de pijn. Koude washandjes, warme kompressen, een flinke borrel of een massage - het maakt niet uit. Wat het ook is dat een mogelijke belofte van pijnverlichting in zich heeft wordt beproefd. Pijn is misschien wel de meest persoonlijke beleving. Wie écht pijn lijdt ontbreekt het aan woorden om een ander uit te leggen wat er gevoeld wordt. De pijnlijder heeft het niet makkelijk want de omgeving staat altijd klaar om de stempels 'aansteller', 'kleinzerig' of 'simulant' uit te delen. Lijden doen we het best alleen. Welkom terug in het vierde deel van deze reeks en vandaag richten we onze blik op 'onvrijwillige pijn' en wat we ertegen kunnen doen.

AUW
(Pijn heeft vele gezichten)

Wie pijn heeft en de oorzaak niet kan weghalen heeft nog maar twee opties. Of men accepteert de pijn of men accepteert die niet - zo simpel is het. Niet accepteren betekent maar al te vaak toevlucht zoeken in pijnstillende middelen. Voor draagbare pijntjes is er altijd aspirines of paracetamol maar wie serieus pijn lijdt rest zwaardere middelen zoals morfine.

Morfine wordt gezien als een belangrijk middel om pijn te bestrijden. Het goedje haalt men uit ruwe opium en is dus een volwaardig familielid van de drug heroïne. Het verslavende karakter van morfine baart sommige artsen zorgen. Het komt nog steeds voor dat terminale patiënten die hevig pijn lijden moedwillig te weinig morfine krijgen uit angst voor verslaving enerzijds en angst voor passieve euthanasie anderzijds.

Hoewel morfine al sinds 1800 verkrijgbaar is wil dat nog niet zeggen dat het al die tijd volop in gebruik was. Zo was het bijvoorbeeld pas in 1957 dat paus Pius XII met een encycliek katholieke artsen toestemming gaf om morfine te gebruiken, zij het slechts in geringe doses. Tot in 1987 schreven Scandinavische artsen 20 keer meer morfine uit dan de artsen in het overwegend conservatieve Frankrijk in gelijkwaardige gevallen. Bron. De notie dat pijn zou louteren is, zoals we al in deel één zagen, in christelijke kringen niet vreemd.

Een gebroken hart doet echt pijn. Volgens de onderzoekers bevat het menselijke lichaam een gen dat fysieke en sociale pijn met elkaar verbindt. Het gen (OPRM1), dat een van de natuurlijke pijnstillers in het lichaam reguleert, is ook betrokken in pijnlijke ervaringen op sociaal vlak. Bron


aspirine kristallen
(Kristallen van aspirine gezien door een microscoop)

Een andere manier om pijn te lijf te gaan is door de betreffende zenuw die de pijn leidt te onderbreken. Bij deze methode brengt men een naaldje in de zenuw waarna er een (hoogfrequente) stroom vrijkomt. Deze stroom wekt warmte of een elektromagnetisch veld op. Hierdoor is het mogelijk de prikkels die de pijn veroorzaken te onderbreken. Het is niet zo dat de zenuw wordt “doorgebrand”. Een aantal dunne vezels in de zenuw die de pijn doorgeven aan de hersenen wordt onderbroken, terwijl de dikke vezels intact blijven. Dit heeft tot resultaat dat de (hinderlijke, chronische) pijn verdwijnt, maar de zenuw zijn eigenlijke functie behoudt. Bron.

Voor mensen met bijvoorbeeld migraine of clusterhoofdpijn zal het allemaal worst zijn, bij hen is geen invasieve pijnbestrijding door middel van onderbreken van de zenuw of het toedienen van morfine mogelijk. Hoewel er verschillende preparaten om de markt zijn om dergelijke hoofdpijnen te verlichten blijven het lapmiddelen in vergelijking tot wat men voelt. Bij dergelijke zware hoofdpijnen komt het voor dat de patiënt zichzelf opzettelijk pijn doet in de hoop dat de ene pijn de andere zal verdringen.

Partydrugs bieden uitkomst?

Voor mensen met bijvoorbeeld clusterhoofdpijnen is er wel hoop maar dan moet men voorlopig hun toevlucht zoeken in de illegaliteit. Drugs zoals LSD, MDMA en/of de werkzame stof in paddo's (psilocybin) blijken tijdens verschillende studies succesvolle remedies tegen de pijn. Soms geeft het gebruik van de genoemde hallucinogene stoffen niet alleen verlichting maar blijven de hoofdpijnen zelfs enkele weken uit. Een enkele dosis LSD kan in sommige gevallen de gebruiker een jaar lang van de vreselijke hoofdpijnen vrijwaren. Bron. Omdat de maatschappelijke weerstand tegen dergelijke middelen die vooral gezien worden als genotdrugs groot is, valt op korte termijn niet te verwachten dat de huisarts ze voor zal schrijven.

Buiten allerlei middelen die we kunnen slikken, spuiten of smeren hebben we natuurlijk ook nog onze geest. Bij kinderen is bijvoorbeeld de eerst toegepaste manier van pijnbestrijding de afleiding. Het huilende kind houden we een snoepje voor of een favoriet speeltje waarmee bezorgde ouders hopen de aandacht af te leiden. Volwassenen laten zich doorgaans niet zo eenvoudig afleiden, maar humor, muziek, yoga of dans kan wel degelijk bijdrage om pijn wat draaglijker te maken. Een tweede stap is zingeving. In de vorige delen zagen we dat als een men bepaalde betekenis (religieus of tribaal) toekent aan pijn deze beter te dragen is. Op die manier kunnen we de pijn een plek geven en die aanvaarden. Een derde methode is de aloude tegeltjeswijsheid 'gedeelde smart is halve smart'. Het delen van de pijnervaringen met bijvoorbeeld lotgenoten kan verlichting geven.

In tegenstelling tot de puur individuele pijnbeleving in het westen benaderen de Iqwaye uit Papoea Nieuw-Guinea het fenomeen collectief. Volwassen mannen en vrouwen schromen niet om in elkaars aanwezigheid in huilen uit te barsten. Huilen drukt betrokkenheid, zorg uit; medegevoel waarin het zelf en de ander onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een moeder huilt om de pijn van haar kind omdat ze haar kind als haar eigen lichaam ervaart. De pijnervaring ligt dus ingebed in sociabiliteit. Tijdens de bewerking van een stuk hout hakt een Iqwaye man een deel van zijn pink af. Gevloek en geschreeuw. Niet het slachtoffer barst in huilen van de pijn uit maar zijn grootvader die zich volledig identificeert met de pijn van zijn kleinzoon. Bron: Cultureel antropoloog Henk Driessen, boek Pijn en cultuur.

...En tot de vrouw sprak Hij: "De lasten uwer zwangerschap zal ik verzwaren, In smarten zult gij uw kinderen baren." Aldus God toen hij Adam en Eva uit het paradijs wierp.

Pijnbeleving heeft ook te maken met culturele aspecten. Het duidelijkst zien we dat bij bevallingen. Zo is het toedienen van een ruggenprik om barenspijnen te verlichten heel normaal in landen zoals Engeland en Amerika waar iets meer dan de helft van alle vrouwen gebruik maakt van epidurale anesthesie. In Nederland lag het percentage vrouwen die een ruggenprik tijdens de bevalling ontving in 1995 op 6%. Momenteel wil slechts 1 op de 10 Nederlandse vrouwen haar kind pijnloos op de wereld zetten. De keuze om barenspijn te lijden komt voor uit de notie dat een natuurlijke bevalling noodzakelijk is om een betere band met het kind te ontwikkelen. De keuze van westerse vrouwen om medicatie tijdens de bevalling af te wijzen komt het meest voor in Nederland, Zweden en Japan.

Wie kiest voor het leven, kiest voor zowel de geneugten als de pijn - die, zoals met zoveel zaken, ongelijk verdeeld zijn. Pijn kan in collectief verband een ijzersterke band smeden en geleden voor een hoger doel heel acceptabel zijn. Onvrijwillige pijn waar men de oorzaak niet van kan wegnemen leidt niet zelden tot onbegrip en isolatie van de omgeving en alleen daarom lijdt de lijder dubbel. Pijn is niet te meten en er bestaan veel misvattingen. Zijn mannen kleinzeriger dan vrouwen of uiten ze zich domweg anders? Er is veel over geschreven maar weinig tot niets bewezen. Feit is wel dat we allemaal vroeg of laat ons pijnkruis moeten dragen. Of het een bevestiging van het leven is of juist de prijs die we ervoor moeten betalen is aan u.

Draconian: Wat een slap gelul zeg.
Wil je iets kwijt Bert?
.......
Op 29-12-2009 10:01:04 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
dave: Ik heb zelf last van migraine en er zijn wel medicijnen voor. Ze zijn vreselijk duur en eerlijk gezegt in mijn geval ook teveel bijwerkingen ik word er veel zieker en krijg er nog meer hoofdpijn van dus deze medicijnen hebben voor mij geen nut maar ! 2 keer Paracetamol van een versterkt merk en het is weg hoor..... Overigens werkt dit niet voor de ergere gevallen dat is waar.

Op 29-12-2009 11:55:32 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ganzfeld:
Draconian:

Wat een slap gelul zeg.
Wil je iets kwijt Bert?

beste draconian wat is precies uw kritiek op dit blogje? Met 'slap gelul' kan ik niet zo gek veel laat staan uw vraag beantwoorden.
Of ik iets kwijt wil? Die vraag is een inkoppertje en dus te makkelijk om te beantwoorden.
Fijne dagen
(bericht gewijzigd op 29-12-2009 16:50:54)
Op 29-12-2009 16:50:54 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Emie :
Bert Vanslagmulders:

Draconian:

Wat een slap gelul zeg.
Wil je iets kwijt Bert?

beste draconian wat is precies uw kritiek op dit blogje? Met 'slap gelul' kan ik niet zo gek veel laat staan uw vraag beantwoorden.
Of ik iets kwijt wil? Die vraag is een inkoppertje en dus te makkelijk om te beantwoorden.
Fijne dagen


Ik vind dit wel een interessante blogreeks, hoor. Pijn is een raar fenomeen, alleen al omdat niets zo subjectief lijkt te zijn als pijn. En de soorten: zeurend, brandend, pulserend, kloppend, scheuten, electrisch, trekkend etc.
Een raar fenomeen, dus GW waardig!
Op naar deel 5.

(bericht gewijzigd op 29-12-2009 17:22:10)
Is it electrickery?
Op 29-12-2009 17:21:45 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ganzfeld: haha deel 5.. ja goed idee, al was het maar om Draconikluns pijn te doen :-)
Op 29-12-2009 21:34:00 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden