Op Aarde kennen we seizoenen en klimaatverandering. Op de Zon is er ook zoiets. In een 11-jarige cyclus wisselen periodes van hoge zonne-activiteit (maxima) en periodes van lage activiteit (minima) elkaar af. Tijdens een maximum zijn er veel zonnevlekken zichtbaar; dat zijn gebieden met sterke magneetvelden, die wat koeler zijn dan de rest van het zonne-oppervlak.
Maar door al die magnetische velden op het zonne-oppervlak straalt de Zon iets meer energie en iets meer deeltjes uit. Het maximum zou je de zomer van de Zon kunnen noemen.
Tijdens het minimum (de zonne-winter) straalt de Zon ietsje minder fel. De geringe afname in zonnestraling is te weinig om terug te vinden in het klimaat op Aarde.

Het aantal zonnevlekken wordt sinds 1750 min of meer systematisch bijgehouden. De Zwitserse astronoom Rudolf Wolf heeft de zonnecycli terugberekend tot 1755. In de periode 1755 tot 2009 varieerde de lengte van de zonnecyclus van 9 jaar tot ruim 13,5 jaar. En het aantal zonnevlekken tijdens het maximum schommelt tussen 49 en 200.

M.b.v. koolstof-14 bepalingen heeft men geprobeerd de zonne-activiteit voor 1750 te berekenen. De Zon vertoonde tussen 1600 en 1750 waarschijnlijk heel weinig zonnevlekken, men noemt dit het Maunder minimum. Het is wetenschappers opgevallen dat het op Aarde gedurende die periode, ook bekend als de Kleine IJstijd, flink afkoelde.

Tussen 1790 en 1840 (Dalton-minimum) waren er ook weinig zonnevlekken te zien en het was op Aarde in die tijd ook aan de frisse kant. Hoewel dat ook veroorzaakt kan zijn door een aantal grote vulkaanuitbarstingen.

Onze meetreeks bestaat slechts uit 23 zonnecycli en dat is te kort om met zekerheid te kunnen stellen dat weinig zonnevlekken zorgt voor afkoeling. De Deen Svensmark heeft een mooi mechanisme voorgesteld, maar om te kijken of die hypothese klopt, zouden we eigenlijk weer eens een periode van lage zonne-activiteit moeten meemaken. Misschien gaat dat wel gebeuren, want zonnecyclus 23 was aan de lange kant: 12,5 jaar. De zonnecycli 4, 5 en 6 van het Daltonminimum duurden ook 12,5 jaar of langer.

Het is ons inziens nog veel te vroeg om te concluderen dat er een nieuw Dalton-minimum zit aan te komen. We weten nog veel te weinig over de seizoenen en het klimaat van de Zon.

David Hathaway, de zonne-expert van de NASA, heeft dit ook ondervonden. In december 2006 voorspelde Hathaway nog dat we in 2008 het minimum zouden bereiken. De nieuwe zonnecyclus (24) zou meer vlekken laten zien dan cyclus 23 (plaatje hierboven(. Hij verwachtte een zonnevlekken-maximum van 130 tot 190.

Maar cyclus 23 werd langer dan verwacht en in maart 2007 paste Hathaway zijn voorspelling aan. Het maximum voor cyclus 24 zou vallen in de tweede helft van 2011 en zou lager worden, 110 tot 160 zonnevlekken. Deze voorspelling bleek onhoudbaar en in april 2009 paste Hathaway zijn voorspelling nog een keer aan.

Afgelopen najaar werden de eerste minieme zonnevlekken van cyclus 24 waargenomen. En Hathaway begon opnieuw te rekenen met zijn modellen. Begin december rolde er een nieuwe voorspelling uit zijn kristallen bol. Het maximum van cyclus 24 valt (waarschijnlijk) in 2013. Tijdens het maximum verwacht Hathaway tussen de 45 en 105 vlekken op de Zon te zien.

Het voorspellen van de zonnecyclus blijkt dus nog erg moeilijk. Misschien duurt het nog wel 23 cycli (250 jaar) voordat we daar wat beter in worden.

De komende 10 - 15 jaar hebben we dus te maken met lage zonne-activiteit. Een prachtige kans om de hypothese van Svensmark te testen. Als de Zon weinig vlekken vertoont en een zwak magneetveld heeft, zal er meer kosmische straling doordringen tot de dampkring van de Aarde. Meer kosmische straling veroorzaakt meer wolken. En wolken leiden tot afkoeling van de Aarde, omdat ze zonlicht weerkaatsen.

Gelukkig denkt 95% van de klimaatwetenschappers dat Svensmark het helemaal mis heeft en kunnen we gerust gaan slapen en dromen van verdere opwarming.

Gerard: Op Youtube kan je The Cloud Mystery ook vinden:
'Don't forget rule number 6'
Op 05-01-2010 9:25:00 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tzolkin: "zouden we eigenlijk weer eens een periode van lage zonne-activiteit moeten meemaken"

We hebben net een stevig minimum achter de rug, dat misschien nog niet eens helemaal afgelopen is. Tijdens de hele maand september van 2009 waren er 0 (nul!) zonnevlekken. Sindsdien is de zon iets actiever geworden, met gisteren 17 zonnevlekjes. De foto bij het artikel is dan ook van een flink aantal jaren geleden, gezien het grote aantal zonnevlekken.

De zon vertoont tekenen van ontwaken, maar om te zeggen dat cyclus 24 al begonnen is, is nog veel te vroeg. Als het aantal vlekken volgende week weer afneemt kun je nog niet spreken van het einde van cyclus 23. Let wel: het laatste minimum was in 1996, dus als deze 13 jaar zou duren hebben we nog effe te gaan.

Ook het aantal serieuze stormen (of eigenlijk alle stormen) is zeer laag en is dat al geruime tijd.
Op 05-01-2010 11:38:30 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tzolkin: "De komende 10 - 15 jaar hebben we dus te maken met lage zonne-activiteit. "

Hoe komen jullie daar nu bij? Hathaway zit er m.i. twee a drie jaar naast. Ik denk dat we pas in 2015 of 2016 aan het volgende maximum zouden kunnen zitten. De zon kent echter nog tal van andere cycli waar helemaal geen goed beeld van is vanwege het ontbreken van gedegen data. De invloed van die cycli op de minima is dan ook op geen enkele manier echt te voorspellen.

Op 05-01-2010 11:42:42 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
lindaatje: Ik ben het Zonnetje in het GW-huis.. zeer veel moodswings
(bericht gewijzigd op 5-1-2010 12:11:19)
CAUTE - Behoedzaamheid
Op 05-01-2010 0:10:48 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Realist: interessante materie!
“I would rather have a mind opened by wonder than one closed by belief”
Op 05-01-2010 20:40:10 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
ThoTh: Een erg interessant aspect van de zon vind ik dat de evenaar (die bij de zon uiteraard niet zo mag heten ) sneller draait (25 dagen siderisch) dan de beide polen (30 dagen siderisch). Binnen in verdwijnt dit effect langzaam en draait uiteindelijk alles even snel.

Dit alleen al geeft zo'n interessante speling op de materie dat de kans klein is dat we binnen kort alle cycli in kaart hebben.

ALLES IS WAAR
Op 05-01-2010 21:18:56 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Picobyte: Voorlopig volgt deze winter nog het vastgeroeste patroon en is er een redelijke kans dat de zon toch echt meer invloed heeft op ons klimaat dan de mens.
Stroom moet vloeien.
Op 07-01-2010 21:38:41 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Unity in the Heart of Diversity
Op 06-02-2010 19:31:47 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
xtz: Hoi, nu wil ik ook wel eens melden dat het gewoon toeval is dat de meeste 11 stedentochten tijdens een lage zonneactiviteit gehouden zijn. Vorige winter was ook al kouder en deze nog kouder, de oceanen hebben natuurlijk een na ijl effect en vulkaanuitbarstingen zullen ook we invloed hebben. Maar als de aarde een beetje kanteld hebben we winter lente zomer en herfst. Dus als de zon een minimum heeft zal dat natuurlijk meer invloed hebben dan dat de klimaatrakkers toe willen geven. Eerst diverse CO2 belastingen doorvoeren, dan zien ze nog wel of ze toe zullen geven dat de zon wel degelijk invloed heeft. We zullen dus over een jaar of 5 wel weer superzomers en kwakkelwinters hebben. Want dan straalt de zon weer vol op. Groetjes XTZ
Op 06-02-2010 20:08:40 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden