Ik luister nogal graag naar de lezingen van professor Harald Lesch. Voor wie over een satellietschotel beschikt zijn die te volgen op de Duitstalige zender BR Alpha. Dit heerschap heeft altijd wel interessante onderwerpen over de Kosmos - al ben ik het niet altijd eens met zijn zienswijzen, soms lijkt hij zich nog iets te beperken - maar onlangs presenteerde hij een onderwerp waarmee hij gelijk de volledige aandacht wist te trekken omdat daar bij mij nog steeds genoeg onduidelijkheid over bestaat. Namelijk de IJstijden en het ontstaan ervan.

IJs

Wat ik zelf eigenlijk over ijstijden weet is tamelijk oud, het meeste ervan stamt uit de periode dat ik nog op school zat. Zo meen ik mij te herinneren dat men vertelde dat ijstijden met een zekere regelmaat optraden, er zaten zo'n 10 a 15.000 jaar tussen en in de jaren ertussen was er sprake van een interglaciale periode waarin het tropisch warm kon worden.
Volgens de leraar was de laatste ijstijd nog maar relatief kort geleden en we waren dus op weg naar zo'n interglaciale periode waarin het veel warmer zou worden. En hij sprak hierin dus niet over het door mensen veroorzaakte broeikaseffect, laat dat vooral duidelijk zijn. Het aanbreken van een interglaciale tijd hield in dat het sowieso warmer zou worden.

De jaren daarna heb ik mij altijd af zitten vragen hoe dat nu eigenlijk precies zat met die ijstijden. Wat veroorzaakte ze en wat waren de exacte gevolgen?
Ik meende de oorzaak te kunnen vinden in mogelijke 'zonnevlekken', de aardse precessiecyclus (het kantelen van de aardas over een periode van zo'n 26.000 jaar) 

 




en uitbarstingen van Supervulkanen (waarvan Yellowstone er eentje is).

Al de hierboven genoemde mogelijke oorzaken werden er overigens nog niet bij verteld toen mijn leraar ons over die ijstijd vertelde. De meeste informatie die hierboven staat is waarschijnlijk al van latere datum.

Goed, dat waren dan mogelijke oorzaken van zo’n ijstijd, maar dan nu de gevolgen. Afhankelijk van welke ijstijd het betrof - men heeft ze mooie namen gegeven zoals Weichselien (Vlaanderen: Weichseliaan of Weichsel) en Saalien - kon het ijs vanuit de Noordpool wel tot in onze regio komen, zoals tot in de huidige Veluwe. Dit betekende dan dat daar Gletschers over de ondergrond schoven en de Veluwse heuvels zijn daar het resultaat nog van. Het ijs van hooggebergtes zoals de Alpen en de Pyreneeen schoven overigens eveneens door het omringende laagland heen en lieten zo hun sporen na.
Die sporen zijn eenvoudig terug te vinden want schuivend ijs vereffent echt alles op zijn route en laat onderwijl ook nog eens van alles achter wat het meer bij de oorspronkelijke plaats waar het ijs zijn weg was begonnen had opgepikt. De Amersfoortse kei en de stenen der Hunebedden zijn daar mooie voorbeelden van.

IJs op het land ontstaat overigens door sneeuw uit de lucht. Dat wordt op den duur een dik pak en door het gewicht van dat dikke pak begint het langzaam maar zeker ijs te worden in plaats van sneeuw. Zeker meer naar onderen. De drie kilometer dikke ijslaag op Groenland en de vijf kilometer dikke laag op Antarctica tonen dat mooi aan.

Men dient zich te realiseren dat al die sneeuw die uiteindelijk ijs wordt, natuurlijk niets anders is dan verdampt water wat uit de lucht op het land neerdaalt en niet terug kan keren tot de zee waaruit het oorspronkelijk voor een groot deel vandaan was gekomen. Met andere woorden: het zeewaterpeil is in een periode van een ijstijd veel lager, en wel zoveel lager dat men in een ijstijd doodleuk over land naar Engeland kon wandelen. De Noordzee bestond namelijk niet in die dagen.
De eerder genoemde professor Harald Lesch wist me in zijn lezing te vertellen dat het zeepeil in zo’n periode wel 120 METER LAGER kon staan dan nu het geval is. Vandaar dat zelfs de Doggersbank die in de Noordzee ligt ter hoogte van Schotland in die periode tot bereikbaar land behoorde. Daar moet zich namelijk zo'n beetje de kustlijn hebben bevonden in die dagen.


Het meeste van deze informatie was al zo'n beetje bij de meeste van u bekend, neem ik aan. Maar wat dan nu gaat volgen is informatie die tenminste voor mij geheel nieuw was. Houdt u voor de zekerheid maar even goed vast, want wat nu gaat volgen kan u verwarren.
Wij leven namelijk op dit moment nog steeds in een IJstijd!!!!!!!
Professor Harald Lesch vertelde namelijk dat de normale situatie waarin de Aarde behoort te verkeren helemaal geen - of tenminste bijna geen - ijs behoort te kennen. Dat houdt dus in ook niet op Groenland en op Antarctica.

In de plusminus 5 miljard jaar dat de aarde inmiddels bestaat heeft het grootste deel van die tijd bestaan uit een zogeheten warme of normale periode waarin er nauwelijks ijs op de aarde was te bespeuren. Men heeft dat met allerlei moderne technologieën vast weten te stellen namelijk. Enkel zo nu en dan trad er ineens een ijstijd op en die duurde dan doorgaans ettelijke miljoenen jaren.
Zo'n ijstijd bestond dan zelf overigens weer uit twee periodes, een bitterkoude en een wat warmere periode.

De laatste ijstijd zou zo'n 3 miljoen jaar geleden begonnen zijn en is nu nog steeds bezig. Want er bevindt zich dus nog behoorlijk wat ijs op de aarde. Denk hierbij maar weer eens aan die 3 kilometer dikke laag op Groenland en die 5 kilometer dikke laag op Antarctica waar ik het reeds over had. Wat betreft de ijstijd waarin we ons nu bevinden zitten we in de warmere periode ervan. En de koude periode, waarin het ijs dus tot aan de Veluwe kon komen, hebben we zo'n 12000 jaar achter ons liggen.

In de periode van een ijstijd is het klimaat behoorlijk instabiel, zo zei Professor Lesch in die lezing. En dat geldt juist niet voor de periode dat er echt geen sprake van een ijstijd is. Langer dan 3 miljoen jaar geleden dus. Want in de periode dat er echt geen sprake is van een ijstijd dan is het klimaat stabiel. Daarom hadden de dinosauriërs het in die periode ook zo goed volgens hem.

Nou, daar zult u toch al wel behoorlijk van staan te kijken? We leven nu dus nog steeds in zo'n ijstijd, enkel is koudste periode daarin reeds voorbij.
Wanneer die ijstijd echter helemaal afgelopen is, daarover kon hij niets zeggen. Het zou heel goed kunnen dat die periode nu echt aan het einde is gekomen en in dat geval hoeft men zich er dus niet over te verwonderen dat het warmer aan het worden is.
Het leukste van dit alles is dat de mens daar dan eigenlijk niets mee te maken heeft en daar ook niets aan zal kunnen veranderen.

Al die mensen die nu denken dat als ze minder energie verbruiken en hun auto laten staan en de fiets zullen nemen - wat op zich niet verkeerd is natuurlijk, laat dat vooral duidelijk zijn - en dat men dan zo de globale verwarming zal kunnen stoppen, die zullen zich behoorlijk genaaid gaan voelen als ze ontdekken dat dit alles niets heeft geholpen en de globale verwarming gewoon doodleuk door zal blijven gaan.
Het is niet anders, het hoort gewoon bij de planeet. De Aarde staat niet stil, zij leeft en verandert.

Maar stel dan nu even dat we echt aan het daadwerkelijke einde van die ijstijd zijn aanbeland, dat er nu dus niet enkel sprake is van een zich nog opwarmende periode in deze ijstijd waarin we ons nu bevinden, maar dat deze ijstijd nu echt ten einde zal zijn.
Als dat het geval is namelijk dan zal het zeewater zo'n TACHTIG meter hoger komen dan nu het geval is. Jawel, u leest het goed, zo'n 80 meter volgens de eerder genoemde professor. Als ik u was zou ik dus maar het voorbeeld van Jean-Bob Ildanach gaan volgen en een boot aan gaan schaffen. Want zulke hoge dijken kan men echt niet maken. Al kunt u natuurlijk ook een huisje in de Ardennen aanschaffen, op de Vaalserberg in Limburg of op de Veluwse of de Overijsselse heuvels.

Resteert er echter nog steeds een puzzeltje, en dat is wat dan eigenlijk de oorzaak zou zijn van al die ijstijden, telkens opnieuw.
Volgens Harald Lesch is die oorzaak niet specifiek de eerder genoemde precessiecyclus - alhoewel die daar heus wel zijn invloed op uitoefent natuurlijk - en ook niet uitbarstingen van supervulkanen of inslaande meteorieten - die natuurlijk eveneens wel een bijdrage leveren in een tijdelijk ander klimaat. Maar volgens hem is het vooral het verschuiven van de aardplaten - de tectonische bewegingen - die de oorzaak vormen van zo'n ijstijd.
De continenten op onze aarde verschuiven in eenzelfde tempo als dat de vingernagels groeien, langzaam doch gestaag.

 


 

Men weet dat het tegen elkaar aanschuiven van Noord- en Zuid-Amerika bij Panama ervoor heeft gezorgd dat er weer een ijstijd zou beginnen. Want door het tegen elkaar aanschuiven van deze twee aardplaten werden de zeestromingen verstoord, en het zijn die stromingen die warm water gelijkelijk over de aarde verdelen en ervoor zorgen dat het klimaat aangenaam en stabiel blijft.

 


 

Het tegen Azië aanschuiven van India (met de Himalaya tot gevolg) heeft er eveneens zijn steentje toe bijgedragen dat er een ijstijd optrad. Het duurt dan weer lang eer de zee zich aan zo'n nieuwe situatie heeft aangepast en dat het warme water de Aarde overal een constante temperatuur geeft. Volgens de lezing 20 graden warmer dan nu in een periode dat er echt helemaal GEEN sprake van een ijstijd meer is.

Dat is wat ik door die lezing van professor Lesch wijzer ben geworden over het fenomeen ‘Ijstijd’. Een en ander wat voordien niet geheel te verklaren was wordt hier wat duidelijker door. Het verklaart bijvoorbeeld de kaart van de Turkse admiraal Piri Reis (AD 1513) waarop een Antarctica te zien is maar dan zonder ijs. Twee eilanden met een smalle zeestraat ertussen, en dit klopt weet men inmiddels:

 


 

Het verklaart tevens al die steden die men op de zeebodem heeft weten te vinden, en natuurlijk de vele ‘zondvloedverhalen’ die over de gehele wereld bij diverse volken bekend zijn. Een ding is in ieder geval wel zeker, en daar legde die professor gisterennacht dan ook de nadruk op, onze huidige wijze van leven zal beslist geen doorgang kunnen vinden met de op komst zijnde veranderingen. Men is te lang van het standpunt uitgegaan dat zoals het nu is op onze planeet, het altijd wel zo zal zijn. Dat is echter een mentaliteit die vooral met het begin van de industriële revolutie is ontstaan, dus eigenlijk nog niet eens ZO lang geleden.
Maar met de veranderingen die gaan komen zal dat geen doorgang kunnen vinden.

Alles zal veranderen. Maar was stilstand geen achteruitgang juist?

Gerelateerd aan deze publicatie:
Br3ak: Wauw leuk geschreven stuk Jean-Bob. Grappig inderdaad, dat als ik terugdenk aan mijn aardrijkskunde lessen op de basisschool dat het nooit ging over opwarming. Maar dat de aarde alles zelf deed. Ik word me nu ineens bewust van de gigantische hype die meneer Gore veroorzaakt heeft.

Zijn die lezingen van Harald Lesch trouwens in het Engels of in het Duits? Zal ze binnenkort eens even opzoeken al ik weer terug ben in Nederland (verblijf momenteel in Kaapstad).
Op 30-04-2010 9:40:29 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Meneer Glimlach: Goed artikel!

Hier nog een interessant artikel over oorzaken van zeespiegelstijging.
http://wetenschap.infonu.nl/natuurverschijnselen/16761-oorzaken-van-zeespiegelstijging.html
Wie weet tegenwoordig nog wat waar is?
Op 30-04-2010 10:23:15 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
rudy: Echt een heel goed stuk, complimenten hoor!
Op 30-04-2010 10:51:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
weerman: Ja, leuk artikel. Ik heb de afgelopen winter een cursus geologie gedaan, in het kader van mijn natuurgidswerk in Drenthe, en daar leerde ik dat we inderdaad, geologisch gezien, aan het begin van een "interglaciaal" leven. Dus technisch gesproken leven we nog steeds in de ijstijd, omdat er landijs op Groenland ligt. Dat is een criterium: blijvend ijs op land. Dus dat het klimaat opwarmt is logisch; we gaan naar de top van dat interglaciaal. En tja, de CO2-uitstoot doet ook geen goed. Helaas raken andere, veel enrstiger problemen daardoor volkomen ondergesneeuwd: de destructieve ontbossing op giga-schaal, het uitputten van de grondstoffen, de vervuiling van de zeeën en het vervuilen van het land. Daar hoor je niemand meer over helaas.

Even een 'correctie' als de schrijver mij toestaat: de Utrechtse heuvelrug, de Veluwe, Sallandse heuvelrug, Montferland zijn de eindmorenes die door het ijs in de Elster-ijstijd (500.000 jaar terug)zijn ontstaan. Later, in de Saale-ijstijd, onstond door enorme druk van 1 km ijs en de werking ervan, het keileemplateau van Drenthe. In die periode onstond ook de Hondsrug en aan het einde van die ijstijd werd het keileemplateau onderhavig aan de erotie van smeltwater, wat enorm dipe geulen creëerde die later dichtstoven. De geulen konden zo diep zijn, omdat -inderdaad- de zeespiegel zo'n 70 meter lager lag dan nu, met een kustlijn op de lijn Schotland-Zuid-Noorwegen. In de resten van die geulen is nu het Stroomdal-landschap gesitueerd.

Het mooie vind ik altijd, dat tussen twee grote ijstijden in, in België en Nederland de Neanderthalers leefden. Dus er was een vorm van beschaving, toen kwam er alwéér een grote ijstijd die 70.000 jaar duurde, en toen kwamen zo'n 10.000 jaar geleden de eerste jagers/nomaden vanuit België hierheen om 's zomers te jagen... Dat ging om een groepje van 80 man; denk niet aan een volksverhuizing. Die kwam pas veel later. De verwachting is, dat een volgende ijstijd over ca. 40.000 jaar begint. Even geduld!
Op 30-04-2010 15:24:25 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Meneer Glimlach: @weerman.
Leuke reactie.
Net het boek 'geologieboek Nederland' van dr. Wim de Gans even doorgelezen (uitgave van de ANWB). Ook hierin staat dat ooit West-Nederland weer zal onderlopen en/of zal verdwijnen door een ijstijd.
Wie weet tegenwoordig nog wat waar is?
Op 30-04-2010 21:16:09 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Gerard: Als we nu maar zorgen dat we voor we onderlopen of bevriezen hebben leren omgaan met anderen op deze wereld, dan verhuizen we gewoon en beetje, geen probleem dacht ik zo.
'Don't forget rule number 6'
Op 30-04-2010 21:47:51 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
malofa: Schijnbaar gaat de overgang zo snel nog niet!
Leven en laten leven!
Op 01-05-2010 3:41:04 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Meneer Glimlach:
Gerard:

Als we nu maar zorgen dat we voor we onderlopen of bevriezen hebben leren omgaan met anderen op deze wereld, dan verhuizen we gewoon en beetje, geen probleem dacht ik zo.

Wellicht vallen we dan eens Duitsland binnen, zo voor de verandering...
Wie weet tegenwoordig nog wat waar is?
Op 01-05-2010 10:49:31 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
marwinius: ....wat het morgen ook wordt, uiteindelijk zal fc-twenthe van aj(blub)a(blubblub)x winnen!
Op 01-05-2010 15:04:09 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
ThoTh: Wel een beetje raar dat de effecten van het niet te definiëren einde van de lopende ijstijd worden aangehaald om de tegenwoordige klimaatschommelingen te duiden.

Uiteraard mag dat, maar echt wetenschappelijk onderbouwd is het natuurlijk niet.
ALLES IS WAAR
Op 01-05-2010 16:34:46 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden