Vandaag de dag beschikken we over kranten, radio, televisie en internet om op de hoogte te blijven van het nieuws. Circa 70-80 jaar geleden was dat beperkt tot kranten en radio. De radio-uitzendingen in de jaren dertig van de vorige eeuw in Amerika moesten het vooral hebben van hoorspelen, en een daarvan was 'The War of the Worlds', vandaag 30 oktober 2010 precies 72 jaar geleden on air. Bedoeld als een grap voor Halloween liep na de uitzending half Amerika met de grootste doodsangsten rond.

In 1938 waren hoorspelen zeer populair, ook in Nederland en België. In Amerika was toen Amos 'n' Andy - elke weekdag van 19:00 tot 19:15 uur - een van de populairste komedieseries. Een heel korte uitzending, maar interessant en grappig genoeg om 30 miljoen Amerikanen tijdens de weekdagavonden aan hun radiotoestel te kluisteren. De hoorspelen van die tijd zijn te vergelijken met een televisiesitcom of reality-drama van vandaag; het enige verschil is dat er enkel geluid was en dat de verbeelding meer aangesproken werd.

'Invasion from Mars' was een idee van Orson Welles (toen 23) naar een verhaal van Howard Koch (Koch bewerkte het boek 'The War of the Worlds' van Herbert George Wells voor zijn hoorspel). Wells werd per ongeluk aangeduid als schrijver van het hoorspel, maar hij was wel diegene die in 1898 het boek 'The War of the Worlds' publiceerde. De gelijknamige film op basis van het boek van Steven Spielberg uit 2005 met Tom Cruise zal u ook niet ontgaan zijn. Het hoorspel vond plaats op de avond van 30 oktober 1938, als een grap voor Halloween. De grap bracht uiteindelijk een halve natie in rep en roer.

Het verhaal van het hoorspel gaat over een invasie van marsbewoners op verschillende plaatsen in New Jersey. Ze landen effectief en vernietigen met dodelijke stralen mens en land. Om het hoorspel geloofwaardig te maken, werd het verhaal als realtime 'breaking news' nieuwsberichten uitgezonden. De grap van Welles loopt onmiddellijk uit de hand: duizenden Amerikanen verlaten uit angst hun huizen en vluchten met de wagen. Kilometers lange files zijn het gevolg.

In de staat New Jersey zelf binden mensen natte doeken voor hun neus en mond om te ontsnappen aan de gasaanvallen en een vrouw uit Pittsburgh probeert zichzelf te vergiftigen (ze overleeft haar zelfmoordpoging), omdat ze liever op die manier sterft dan door de dodelijke stralen van de buitenaardse indringers. Mensen telefoneren naar kranten, CBS (het radiostation dat het hoorspel uitzond) en de politie om te vragen wat ze moeten doen als ze de Marsbewoners zien en hoe ze zich kunnen beschermen.

Helemaal op het einde van het hoorspel zegt Welles met een flauw lachje: "Als uw deurbel weerklinkt en er is niemand te zien... dan is het geen marsbewoner... het is Halloween". Omdat de meeste luisteraars in paniek waren, hebben waarschijnlijk weinigen deze laatste boodschap gehoord. CBS moest op alle mogelijke golflengten mensen proberen gerust te stellen door te zeggen dat er geen invasie van Marsmannetjes was in New Jersey of ergens anders en dat alles één grote grap geweest was.

Radiozender CBS realiseerde zich te laat welke macht en potentieel een medium als radio over de bevolking kan hebben. Het vergde verschillende dagen vooraleer de paniek verdween en iedereen weer tot rust kwam. Eén man verklaarde dat wie niet in paniek raakte, die avond niet naar de radio luisterde of naar een andere zender moest geluisterd hebben. Het was een bewijs dat men niet alles wat men ziet, hoort of leest daadwerkelijk mag geloven.

Veel luisteraars hadden de intro van het hoorspel, waar uitgelegd werd dat het om een verzonnen verhaal ging, genegeerd of gemist. Met de dreiging van een aankomende Tweede Wereldoorlog dachten de luisteraars dat de nieuwsberichten echt waren. Mensen vluchtten massaal weg uit hun steden en velen meenden zelfs al lichtstralen van de dodelijke hittestralen te zien of een brandgeur te ruiken.

Klik hier om het originele manuscript van The War of the Worlds van CBS (Columbia Broadcasting System), Orson Welles and Mercury Theatre on the air, na te lezen.

Orson Welles (1937)
(Orson Welles - 1937)

Professor Richard J. Hand berekende uit gegevens van historici dat van de 6 miljoen Amerikanen die de uitzending hoorden er 1,7 miljoen luisteraars dachten dat het echt was en 1,2 miljoen doodsbang was. Op minder dan een maand na de uitzending had het nieuws over de paniek zich over de hele wereld verspreid en was de 'grap' in 12.500 dagbladen verschenen.

In de nasleep van de uit de hand gelopen grap werd CBS de kop van jut. CBS herinnerde er echter iedereen aan dat de luisteraars verschillende malen gewaarschuwd werden dat het om een verzonnen verhaal ging. Orson Welles en Mercury Theatre ontsnapten op die manier aan juridische vervolgingen. CBS moest wel beloven om een dergelijk hoorspel nooit meer uit te zenden.

Op het einde van het vorige millennium ontstond een complottheorie die verklaarde dat het hoorspel in werkelijkheid een experiment betreffende psychologische oorlogsvoering was. In de documentaire ‘Masters of the Universe: The Secret Birth of the Federal Reserve’ uit 1999 beweert schrijver Daniel Hopsicker dat de Rockefeller Foundation de uitzending van CBS had gefinancierd en naderhand de paniek had bestudeerd. Na het onderzoek zou een rapport zijn opgesteld dat slechts voor een paar enkelingen inkijkbaar was.

Er zijn ook nog theorieën die zeggen dat de paniek en doodsangsten ten gevolge van het hoorspel de reden is dat de Amerikaanse overheid meldingen en bewijzen van UFO’s in de doofpot stopt om te vermijden dat er opnieuw paniek zou ontstaan. In de trailer van de film van Orson Welles 'F For Fake' maakt Welles zelf grapjes over deze theorieën.

Marsepars: 'The chances of anything coming from Mars, are a million to one': he said.
'The chances of anything coming from Mars, are a million to one...'
But still they come!



Blijft mooi.

(bericht gewijzigd op 30-10-2010 9:34:27)
Cannot kill the Battery!!!
Op --0 9:29:47 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
tom112: ik heb die musical in het echt gezien...prachtig!
nutteloos? nutteloos.
Op --0 11:55:51 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
stoner: 30 miljoen mensen gepowned en terecht.
Op --0 0:37:24 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
eoi: ik draaide war of the worlds altijd in de auto als we ergens heengingen op het internaat, mensen zeurden altijd dat ik 'computer muziek' wilde horen (hun wilden rap horen), tegenwoordig is alles computermuziek lol.
Op --0 0:55:05 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marsepars: Deze moet ik nog hebben!
Cannot kill the Battery!!!
Op --0 13:55:40 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Pieter: Ik mocht het boek niet eens lezen voor m'n literatuurlijst Engels. Een ander beroemd boek, The Day of the Triffids van John Wyndham, mocht ook niet.
Zou m'n leraar Engels van toentertijd een hekel aan science fiction hebben gehad?
No shit, Sherlock
Op --0 14:53:56 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marsepars:
Pieter:

Ik mocht het boek niet eens lezen voor m'n literatuurlijst Engels. Een ander beroemd boek, The Day of the Triffids van John Wyndham, mocht ook niet.
Zou m'n leraar Engels van toentertijd een hekel aan science fiction hebben gehad?

Of een hekel aan jou?
Je weet het niet!
Het blijft een mysterie!


Al zegt The Day of the Triffids me niks, eerlijk gezegd...
(bericht gewijzigd op 30-10-2010 15:03:19)
Cannot kill the Battery!!!
Op --0 15:02:39 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Pieter:
Marsepars:

Of een hekel aan jou?
Je weet het niet!


Nou nee, denk niet dat ie een hekel aan me had. Toen ik bij hem in de klas zat (4+5 HAVO), zaten een vriend van me en ik regelmatig bij hem thuis om muziek te luisteren.
Maar hij was nogal streng in de leer voor wat 'echte' Engelse literatuur betrof.
No shit, Sherlock
Op --0 15:07:41 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
welja: Zou Jack misschien geïnteresseerd zijn in het presidentschap over de wereld?
Laatst zag ik iemand gelukkig staan te wezen.
Op --0 15:35:26 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Radiation: Anno 2010 zijn er nog miljoenen mensen die naar radio Vaticaan luisteren en denken dat ze de waarheid horen.
Ge kunt er uw haar mee kammen!
Op --0 15:37:45 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
moonwalker:
Radiation:

Anno 2010 zijn er nog miljoenen mensen die naar radio Vaticaan luisteren en denken dat ze de waarheid horen.


En dan pareer ik de opmerking met: Hoe weet jij dat het niet de waarheid is?

Als iemand gelooft en anderen er niet mee lastig valt vind ik prima. Als iemand niet gelooft en anderen er niet mee lastig valt vind ik ook prima.
Maar waar ik niet tegen kan zijn mensen die zeggen dat hun waarheid de enige is en proberen je ook over te halen om net als zij te denken, want anders ben je "dom" of ga je naar de hel.

Laat iedereen in zijn waarde zou ik zeggen. Het is de waarheid voor ze, jij moet ook je eigen waarheid gaan zoeken, maar of dat de juiste is weet niemand.
Before I read newspapers I was uninformed. After reading newspapers I became misinformed
Op --0 16:28:48 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marcel 1971: Mooi verhaal, zie hier een versie in vorm van een stripverhaal. (Engels)

http://www.scribd.com/doc/6530492/War-of-the-Worlds-Ecomic.
Op --0 19:30:09 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
its:
Marsepars:

'The chances of anything coming from Mars, are a million to one': he said.
'The chances of anything coming from Mars, are a million to one...'
But still they come!



Blijft mooi.

Justin Hayward, héél mooi!
Op --0 20:32:23 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Samblo:
Marsepars:


Al zegt The Day of the Triffids me niks, eerlijk gezegd...


Leuk boek! Tenminste, het is alweer minstens 15 jaar geleden dat ik het gelezen heb, maar heb me er mee vermaakt weet ik nog...
Op --0 1:32:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Luk:
Marsepars:

'The chances of anything coming from Mars, are a million to one': he said.
'The chances of anything coming from Mars, are a million to one...'
But still they come!


Héél mooi.

Maar 'a million to one' is verdorie een pak méér dan de kans dat ik de Lotto win!
Is dat getal wetenschappelijk ?
Of is deze heerlijke muziek gebaseerd op een rekenkundig/statistische dichterlijk vrijheid die het geheel totaal ongeloofwaardig maakt?

Dat ik daar pas nu op let...

Pretbederver, waarom moet je me daar nu met men neus op drukken, Mars?

En 'one' en 'come', dat rijmt zelfs niet!

De schijnheiligen hebben het schijnbaar gehaald. Ehyeh Asher Ehyeh.
Op --0 1:43:50 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Samblo:
Luk:

En 'one' en 'come', dat rijmt zelfs niet!

Maar het werkt wel
Op --0 2:06:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marsepars:
Luk:

Marsepars:

'The chances of anything coming from Mars, are a million to one': he said.
'The chances of anything coming from Mars, are a million to one...'
But still they come!


Héél mooi.

Maar 'a million to one' is verdorie een pak méér dan de kans dat ik de Lotto win!
Is dat getal wetenschappelijk ?
Of is deze heerlijke muziek gebaseerd op een rekenkundig/statistische dichterlijk vrijheid die het geheel totaal ongeloofwaardig maakt?

Dat ik daar pas nu op let...

Pretbederver, waarom moet je me daar nu met men neus op drukken, Mars?

En 'one' en 'come', dat rijmt zelfs niet!

Denken is goed, maar af en toe moet je niet te veel willen denken.
Bij deze muziek moet je gewoon genieten.

En 'come' rijmt beter op 'one' dan 'arrive'...

En dan nog iets: Als je denkt het beter te kunnen, niemand houdt je tegen!
Potverdikkie!!!
Cannot kill the Battery!!!
Op --0 9:01:50 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden