In september 2010 verscheen Als een nacht met duizend sterren van oorlogscorrespondent Joeri Boom. Dit boek is een bijzonder onthullend verslag van een journalist in Afghanistan. Wat we eigenlijk al wisten wordt hier bevestigd: wat wij via de media en de ministeries te horen krijgen over de Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan is niet veel meer dan propaganda en heeft met onafhankelijke nieuwsgaring niets te maken. Boom is een begenadigd schrijver, avonturier en journalist pur sang. De adrenaline van het gevaar is een van zijn drijfveren om steeds weer oorlogsgebieden op te zoeken en hij grijpt dan ook elke kans aan die hij krijgt om zich in de frontlinies te begeven. De titel van dit boek is het antwoord van soldaat Larry op een vraag naar de slag om Chora. "Als een nacht met duizend sterren" was zijn beschrijving van de explosies, lichtspoormunitie en mondingsvuur.

Na verhitte discussies in de Tweede Kamer ging Nederland in februari 2006 akkoord met Taskforce Uruzgan. Dit zou dan wel onder voorwaarden zijn. Operation Enduring Freedom van de Amerikanen was zo duidelijk een slachtpartij dat de Nederlanders zich daar niet mee wilden identificeren. Zij schaarden zich dus onder de vlag van het ISAF wat als vredes- en opbouwmissie verkocht werd. In het boek wordt duidelijk dat het onderscheid tussen de ISAF en OEF voornamelijk op papier bestaat. Onder de noemer ISAF worden ook aanvalsoperaties uitgevoerd terwijl onder de noemer van OEF ook hulpprojecten worden gefinancierd.

Mao's Vis

Mao noemde de revolutionair een vis die zich begeeft in het water van de gewone bevolking die hem beschermt. Deze metafoor wordt aangehaald om het doel van de operatie in Uruzgan te beschrijven. Door de hearts and minds van de bevolking te winnen probeert men de Taliban te isoleren van de burgers en denkt men zo de vis op het droge te leggen. Dat de theorie nogal afwijkt van de praktijk wordt al snel duidelijk. Uruzgan is, zelfs voor Afghaanse begrippen, een wespennest van met elkaar rivaliserende stammen. Voor de komst van de Nederlanders was Jan Mohammed Khan de gouverneur van de provincie. Onder zijn bewind werd zijn eigen stam, de Populzai, bevoordeeld en andere stammen onderdrukt. Hierdoor herleefde de populariteit van de Taliban onder de bevolking aanzienlijk. Zijn ontslag, voorwaarde voor de Nederlandse aanwezigheid in de provincie, veranderde daar weinig aan. De Nederlandse soldaten zijn weliswaar heel wat geliefder dan hun gevreesde Amerikaanse en Australische collega's, maar het blijven bewapende buitenlanders terwijl de Taliban de neven en zonen van de lokale bevolking onder haar gelederen heeft.

 

Uruzgan is een strategisch belangrijk gebied. Het heetst van de strijd vindt plaats in de aangrenzende provincies Helmand en Kandahar. Voor de Taliban is het hooggebergte van Uruzgan een uitrustplek voor vermoeide strijders en er lopen door het gebied enkele belangrijke verbindingswegen. Rustgebied wil trouwens niet zeggen dat het een rustige provincie is. Gezien de hoeveelheid aanvallen op Nederlandse patrouilles mag het haast verwonderlijk heten dat er niet meer Nederlanders gesneuveld zijn. De superieure vuurkracht van de Nederlanders zal daar ongetwijfeld mee te maken hebben. Deze superieure vuurkracht brengt echter ook problemen met zich mee. De pantserhouwitzers op Kamp Holland hebben een bereik van 40 kilometer. Op die afstand is nauwkeurigheid een illusie en meer dan eens zijn onschuldige burgers daar de dupe van geweest.
 

Embedded

Het boek van Boom is bedoeld als aanklacht tegen de embedded-journalistiek. Na kritische rapportages over Irak werd dit de nieuwe media-strategie van Defensie. Journalisten kunnen gratis reizen en verblijven onder de soldaten. Dit klinkt als een aantrekkelijk aanbod. De journalist levert echter wel iets in: onafhankelijkheid. Stukken worden gecontroleerd door de persvoorlichters om informatie die de troepen in gevaar kan brengen te zeven. Ook dit klinkt redelijk, in de praktijk blijkt echter dat voornamelijk informatie die de publieke opinie over de oorlog negatief zou kunnen beïnvloeden eruit wordt gefilterd. Naast de censuur door Defensie benoemt Boom nog een ander dilemma wat aan het embedded zijn kleeft. Een van de thema's van dit boek is de strijd die hij met zijn eigen geweten voert. Tijdens het onder uiterst gevaarlijke omstandigheden samenleven met de militairen merkt hij dat de sympathie en verbondenheid die hij voor zijn kameraden voelt zijn journalistieke plicht in de weg staat en dat hij, om zijn verblijf niet in gevaar te brengen, op aandringen van Defensie meer informatie achterhoudt dan hem lief is.

Na zijn embedded bezoeken aan Uruzgan weet hij uiteindelijk toch onafhankelijk het gebied te bezoeken. Daar komt hij achter een schending van de Vierde Conventie van Genève die onopgemerkt was gebleven door de embedded journalisten toen ter plaatse. In april 2009 werd het Centraal Provinciale Ziekenhuis op intimiderende wijze door gewapende Nederlandse militairen uitgekamd op zoek naar Taliban strijders. Ondanks de vergoelijkende woorden van Defensie toen deze actie naar buiten kwam, is het niet voor niets dat in de Conventie het bewapend binnenvallen van een ziekenhuis als een oorlogsmisdaad wordt gezien.

 

Voor wie iets meer wil weten over dit nog zeer verse hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis is Als een nacht met duizend sterren een aanrader. Het blijkt dat in Afghanistan niets is wat het lijkt. Dit boek laat ook mooi zien dat er geen zwart-wit bestaat in een oorlog. Enkel grijs. Bij het lezen leef je mee met de Nederlandse soldaten, maar ook met de bevolking van Uruzgan die letterlijk tussen twee vuren in ligt. Volgens het juryrapport van de jaarprijs voor journalistiek schrijft Boom "uitmuntend: koel, ingetogen en tegelijkertijd vol zeggingskracht, kritisch van toon zonder belerend te worden." In die omschrijving kan deze lezer zich prima vinden.

welja: Ik heb altijd bewondering voor dit soort mensen. Je moet natuurlijk wel een beetje getikt zijn om dit te kunnen. Deze man lijkt me trouwens op de eerste plaats mens en dan journalist. Niet alleen op jacht naar iets wat verkoopt dus.
Ik zal zijn boek niet lezen. Ik kan zulke verhalen niet lezen zonder ontzettend geraakt te worden. Geen heil aan soldaten wel medeleven. Ik mijn opinie hoort een mens een ander mens geen kwaad te doen. Om wat voor reden dan ook.
Laatst zag ik iemand gelukkig staan te wezen.
Op --0 11:44:40 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Samblo: Blijf me toch afvragen wat mensen bezield om vrijwillig soldaatje te gaan spelen in een vreemd land. Ronduit belachelijk dat we daar zitten eigenlijk. Zijn er werkelijk mensen die echt denken dat we daar iets te zoeken hadden/hebben?
(bericht gewijzigd op 6-12-2010 15:26:55)
Op --0 15:26:55 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
lange wapper: Kan me alléén maar aansluiten aan de meningen van Welja en Gast.
Op --0 15:52:44 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
NewDayNL:
gast:

Blijf me toch afvragen wat mensen bezield om vrijwillig soldaatje te gaan spelen in een vreemd land. Ronduit belachelijk dat we daar zitten eigenlijk. Zijn er werkelijk mensen die echt denken dat we daar iets te zoeken hadden/hebben?


Hear-hear! Een snelle blik in de geschiedenisboeken had onze fijne groep volksvertegenwoordigers in 2001/2002 and up geleerd dat het intra-multiculturele Afghanistan niet te winnen is. Niet [van] de mensen, niet [door] het land/schap. Van Alexander de Grote tot Brezjnev. In tijd: 2 stappen naar voren, 3 achteruit.

Niet alleen valt er niets te winnen; te halen valt er evenmin. Ja papaver, maar dat heeft onze regering toch niet nodig?

En dan heb ik het nog niet eens over de vette vraagtekens waarmee dit hele gesodefl*kker begon: 9/11. Speaking about that: er was tot 9/9/2001 slechts één "baas" die genoeg krediet, macht en invloed had om de vele warlords tegen Taliban te verenigen.
http://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_Shah_Massoud
(lees vooral va Connection to September 11, 2001

Nu, meer dan 9 jaar vette en openlijke westerse inmenging is het tijd om de eigen 24 (+1 natuurlijke) doden te betreuren, de lichamelijk en mentaal gewonden te compenseren en er nóóit, nóóit meer terug te keren. Behalve als samenwerkende Rode Kruiswerkers of duurzame energie-opwekkers.

Want kom op hey! Deze mensen hebben dezelfde hersencapaciteit tot redelijkheid als wie dan ook.

Of laten we gewoon eerlijk zijn: "We hebben kanonnen, bommen en granaten, en die moeten es afgaan(istan)."

RR
*Luistert: Lekker laten fikken en voorlopig niet meer blussen"
Het was altijd groter dan we dachten dat het was
Op --0 16:00:10 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Samblo: Wat zijn we met zijn allen opeens eensgezind op GW...! Clavius, Hof, waar blijven jullie...?
Op --0 17:26:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
DJS1: Ik ben inmiddels op ongeveer de helft van dit boek, echt een aanrader voor iedereen die zich interesseert in dit onderwerp en er een eerlijk beeld van wil krijgen, want dat hebben we door alle propaganda en desinformatie bij lange na niet in Nederland.
Op --0 0:47:41 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Tunnelforce9:
gast:

Blijf me toch afvragen wat mensen bezield om vrijwillig soldaatje te gaan spelen in een vreemd land. Ronduit belachelijk dat we daar zitten eigenlijk.


De jonge kinderen worden al vroeg gelokt naar defensie
zoals hier bij opendag van de Landmacht 2010



Op --0 15:05:26 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
DJS1:
gast:

Blijf me toch afvragen wat mensen bezield om vrijwillig soldaatje te gaan spelen in een vreemd land. Ronduit belachelijk dat we daar zitten eigenlijk. Zijn er werkelijk mensen die echt denken dat we daar iets te zoeken hadden/hebben?


Geloof het of niet maar sommige mensen (ik ken er toevallig eentje) doen het echt met de beste maar wellicht wat naïeve bedoelingen.
Dit beeld wordt ook goed beschreven in 'Als een nacht met duizend sterren'.
Op --0 11:46:27 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden