De nieuwste film van Mel Gibson gaat over het verval van de Maya's. De titel is Apocalypto en wordt nu al sterk bekritiseerd door inheemse activisten uit Guatemala omdat hij te racistisch zou zijn. Besprekingen die we vonden waren niet bepaald lovend over dit Maya-portret.

Mel Gibson werd niet zo lang geleden dronken achter het stuur aangetroffen. Tijdens een scheldtirade, The Passion Of The Bottle, schreeuwde hij antisemitische leuzes rond en verweet de joden alle zonden van de wereld. Denken in stereotypes is Mel dus niet vreemd; het mag geen wonder heten dat zijn nieuwste prent de Maya's afschildert als bloeddorstige mensenofferaars van het wild en barbaarse type...

Apocalypto van Mel Gibson

Bloed had voor de Maya's natuurlijk een speciale waarde, ze offerden bewust mensen en tegenwoordig hebben we daar totaal geen begrip meer voor. Ruzie en oorlog zijn net zoals liefde en passie van alle tijden. De Maya's deden het echter niet om oppervlakkige redenen zoals Mel het in zijn 'authentieke' film toont.

Het zijn niet alleen de inheemse indianen die problemen hebben met Gibsons interpretatie van de geschiedenis. Op de website Archeology.org lezen we dat assistent professor Antropology Traci Ardren van de universiteit van Miami er ongeveer hetzelfde over denkt. Ze noemt Apocalypto van Mel Gibson pornografie, dat geeft een indicatie van het oordeel.

Maya is boos
( Boosaardige Maya )

In haar Engelstalige artikel bespreekt ze de historische blunders in Apocalypto. Sowieso heeft de film last van de klassieke stereotypes. De bestseller Collapse waarin onderzoeker Jared Diamond het verval van diverse beschavingen vergelijkt met de huidige maatschappij was voor die foute visie sfeerzettend. Niet alleen de Maya-geschiedenis kreeg een Jared-vision, ook die van Paaseiland vertoonde volgens hem hetzelfde patroon. Inmiddels weten we dat noch bij de Maya's, noch bij Paaseiland zijn conclusies correct waren.
Maar stereotypes verdwijnen niet snel, zo ook niet in de film van Mel. De recensie van Traci Ardren spreekt van een modern verhaal in indianenkostuum; en dat bedoelt ze niet op een positieve manier.

Moderne man in indianenkostuum
( Moderne man in indianenkostuum )

Wie The Passion Of The Christ heeft gezien weet dat Mad Mel tot aardig wat bloederig en excessief geweld in staat is. Het is dit keer niet anders. Het grootste deel van de film bestaat uit wilde slachtpartijen in de schaduwen van de beschaamde piramides. Het moet echter gezegd: het zijn visueel gezien mooie en spannende beelden die de kijker recht in de dreigende sfeer zuigen, hebben we ons laten vertellen.

Met Apocalypto doelt Mel niet op het einde van de wereld maar op het einde van de Mayabeschaving. Ze waren verrot en moesten nodig gered worden, een referentie naar zijn visie over de huidige wereld. Om zijn verhaal te doen kloppen situeert hij de inkomst van de eerste spaanse christelijke missionarissen, het einde dus, zo'n 300 jaar vroeger dan het in werkelijkheid gebeurde. Jammer is dat. Menigeen zal zich alweer door een laksheid in een hollywoodfilm een kromme versie van de geschiedenis aanleren, vrees ik.

Mel Gibson en een acteur uit Apocalypto
( Mel Gibson en een acteur uit Apocalypto )

In Apocalypto wordt er met geen woord gesproken over de vele andere prestaties van de Maya's. Niets over hun wetenschappelijke kennis, de kalendercycli of hun filosofie, noch over hun kunst. Spiritueel waren ze volgens Mel al helemaal niet; daar was geen tijd voor met al dat slachten en ruzie maken over wiens afkomst beter was. Een rascistisch, big-budget, sensationele, aanstootgevende prent die soms beschamende uitwerkingen heeft en verouderde, verworpen standpunten gebruikt, aldus Traci Ardren. Entertainment dus...

Mel krabt baardIn Nederland en Belgie komt de film pas in januari uit. Er werd gebruik gemaakt van lokale acteurs, hoewel niet alle hoofdfiguranten daadwerkelijk Yucatanen zijn. De film wordt geheel in Maya-taal gesproken, maar het opzet ervan schijnt afgeleid te zijn van The Naked Prey uit 1966.
We kunnen alvast een tipje van de sluier oplichten: de joden hebben het dit keer niet gedaan.

Op 30-05-2007 0:26:35 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden