Als u een botje met enkele inkervingen vindt, dan is de kans groot dat het snel richting vuilnisemmer gaat. Jean de HeinzelinDat geldt echter niet voor de Belgische archeoloog Jean de Heinzelin die 50 jaar geleden reeds een bepaald belang van zijn vondst zag. De naam van het 22.000 jaar oude beentje in kwestie: het Ishangobeentje.

Het 10 centimeter lange Ishangobotje dankt zijn naam aan de vindplaats, het Congolese Ishango. Op het uiteinde van het voorwerp bevindt zich een kwartskristal. Volgens sommigen was het een graveer- of schrijfwerktuig, een maankalender, een spel of een soort telstaaf. Een tweede Ishangobot bracht meer duidelijkheid in de zaak en de bevindingen zijn openbaar gemaakt...

Het Ishangobeentje
Het Ishangobotje
(Het Ishangobeentje)

Archeoloog Jean de Heinzelin begon zijn studie naar het Ishangobotje op zijn sterfbed, in 1998. Wat hij voorheen aan niemand had verteld was dat hij ook nog een tweede exemplaar in bezit had. Hij vreesde beschimpt te worden door collega's en hield het daarom geheim.
Het beschimpen nam niet zo'n vormen een want na zijn dood ging een team van wiskundigen, archeologen en ingenieurs ermee verder.

Het Ishangobeentje
(de opstelling van het Ishangobotje)

Het IshangobeentjeHet team van experts in kwartsbotjes met inkervingen kwam tot de conclusie dat dit het oudste bewijs van menselijke logica moet zijn geweest. Vanzelfsprekend aannemend dat de botjes door mensen zijn bewerkt; we waren er niet bij 22.000 jaar geleden.
De onderzoekers menen dat het telstokjes zijn die toebehoren aan een volk dat telde op basis van een 6- en 10-stallig stelsel. Zij menen hierin een typisch Afrikaanse manier van tellen te zien en dus meteen ook het vroegste bewijs voor wiskunde en logica. Geinteresseerden in Afrikaanse oerwiskunde kunnen zich het boek Afrika + Wiskunde van Dirk Huylenbrouck aanschaffen.

Wiskundige logica een vreemde gedachte?
Een vergevorderde wiskundige logica in prehistorische tijden is zo gek nog niet; als het een 6-10 combinatie betreft, dan is dat opvallend. Tegenwoordig wordt hexadecimaal (hexa = 6, deci = 10) voor vereenvoudigen van o.a. bits in de digitale techniek gebruikt. Die worden voorgesteld door de cijfers 0-9 en de letters A-F.
Binaire (2), octale (8) en hexadecimale (16) rekenmethoden zijn nogal specifiek; als je geen binair principe gebruikt is het ook niet voor de hand liggend om hiermee te gaan rekenen. De 10 vingers zijn bijvoorbeeld letterlijk voor de hand liggend om te gebruiken...

Om u zelf op weg te helpen noemen we twee specifieke eigenschappen van het botje op: de vermenigvuldiging en de som. De interpretatie is afkomstig van natuurwetenschappen.be. Als u ook meer wilt lezen over andere zaken, dan kunt u op de site van Afrika-weetjes terecht.

Afrika + WiskundeDe vermenigvuldiging:
Aan de voorkant van het beentje vindt men 3 inkervingen, dan 6. En vervolgens 4 inkervingen, dan 8 eronder. Dat is dus telkens vermenigvuldigd met 2.

De som:
Wanneer men de som maakt van alle inkervingen per 'kolom', vindt men het volgende: 60, 48 en nog eens 60. Allemaal veelvouden van 12. Toeval?

Priemgetallen:
"De kleine inkervingen staan samen in groepjes die door kleine ruimten van elkaar gescheiden worden, in drie rijen. Een rij bevat de priemgetallen 11, 13, 17 en 19. Een tweede telt 11, 21, 19 en 9 streepjes - wat kan wijzen op een patroon 10 + 1, , 20 + 1, 20 - 1 en 10 - 1. De derde rij suggereert verdubbelingen: 3,6,4,8,19,5,5,7. Twee rijen leveren elk 60 als som op," aldus Dirk Huylebrouck.

Of het terecht is om dergelijke relatief complexe zaken te zoeken achter 2 botjes met inkervingen is aan u te zeggen. Mogelijk wilt u het beentje met eigen ogen zien, dat is mogelijk. Het eerste botje ligt momenteel bewaard in het Elsense Museum voor Natuurwetenschappen; het tweede wordt op 28 februari voorgesteld op een wetenschappelijke conferentie in Brussel.

tjerky: En zoiets krijgt dan (bijna) 0 reaksies....
Nee, dank u.
Op 03-12-2009 21:12:02 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
MBR: Het bleek al een reeds bestaande topic te zijn maar het is en blijft zeer bijzonder. In Afrika zijn wel meer bijzondere wiskundige zaken te vinden, zoals het toepassen van fractals.

Edit: video embedden van Ted.com krijg ik niet voor elkaar... Linkje is.

http://www.ted.com/talks/lang/eng/ron_eglash_on_african_fractals.html
(bericht gewijzigd op 4-12-2009 8:27:00)
toevallig..?
Op 04-12-2009 8:22:47 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2016Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden