In het voorgaande deel stonden we net op het punt Luxor te verlaten om per schip verder zuidwaarts te reizen.
In Luxor hadden we de gelijknamige archeologische opgraving en die van Karnak bezocht en we waren naar de overzijde van de Nijl gegaan waar we het Dal der Koningen hadden bezocht.
Het was vooral in dit deel van Egypte geweest dat we ons realiseerden dat we meer aan de weet moesten zien te komen over de Zeevolken. Meer aan de weet moesten komen over volken waarvan bekend was dat zij over zee reisden en over hoe het hen was vergaan.

De rest van ons bezoek aan Egypte zou niet veel meer met deze volken van doen hebben, maar was voor ons daarom niet minder interessant.
We zullen onze reis door Egypte dus gewoon vervolgen en laten zien wat er nog meer de moeite van het vermelden waard lijkt.

 

Het Lotus-deel van Egypte zouden we nu verlaten, we gingen nu het Papyrusdeel in.

 

 

Per boot over de Nijl is vanaf Luxor de beste manier om nog diverse tempels langs deze rivier te bezoeken op weg naar Aswan, op de grens van ´donker Afrika´.

 

Op bovenstaande foto's is goed te zien dat de enige vruchtbare streek in Egypte zich aan de oevers van de Nijl bevindt. Erachter ligt niets dan woestijn, zowel in het oosten als in het westen. Dus dat alles van geschiedkundige waarde zich aan de oevers van deze levensader bevindt is logisch.
Dat de prille mens ooit vanuit zuidelijker Afrika deze rivier zou volgen naar onbekende oorden is dat ook.
 
De volgende dag bezochten we twee tempels die natuurlijk weer direct aan de oever van de Nijl lagen.
De eerste bevond zich te Edfu en was vooral aan de God Horus gewijd.

 

 

 

 

 

 

Deze tempel bleek over bijzonder veel deuren-poorten te beschikken, als om aan te geven dat men bij het betreden van deze tempel werkelijk een andere dimensie binnen zou gaan.

 

 

 

Maar toen we eenmaal al die poorten waren gepasseerd, kwam er wel iets bijzonders wat gelijk onze aandacht had. Want we ontdekten daadwerkelijk in het 'Heilige der Heiligen' te zijn aangekomen. Dat is de enige omschrijving die past bij de ruimte waar wij in terecht waren gekomen.
Een plek waar de gewone bevolking niet mocht komen destijds, en waar enkel de hogepriester toegang tot had.

 

 

 

 

Dat klinkt niet helemaal onbekend, nietwaar? Want had de Joodse Tempel te Jeruzalem ook niet zoiets voordat hij door de Romeinen met de grond werd gelijk gemaakt?
Het is in ieder geval een feit dat de Tempel van Salomo - en later die van Herodes - in Jeruzalem zo'n ruimte hadden.
Wat betreft de waarschijnlijk allereerste Hebreeuwse tempel, die te Bethel – zie mijn verhaal over de reis naar de Berg van God hiervoor - die had waarschijnlijk volledig model gestaan voor die te Jeruzalem en had er in dat geval dan beslist ook wel eentje. Daarvoor waren er voldoende Egyptisch aandoende monumenten uiteindelijk te Petra, waar Bethel zich bevond. (Voor de bewijslast dat Bethel zich daar bevond is het echt noodzaak mijn reisverhaal Naar de Berg van God te lezen.)
Eerder was ons bij de tempel van Hatjepsoet dus reeds opgevallen dat men tussen twee bomen door moest om bij die tempel te komen (die eveneens een Heilige der Heiligen had, vernamen we later) en nu hoorden we over een 'Heilige der Heiligen' in de tempel te Edfu.
Vergeet hierbij dan niet dat de Hebreeën pas over de bouw van tempels begonnen te denken na de Exodus uit Egypte. Zo uniek als ze het over lieten komen was het dus niet.
De Idumeeërs bij de Berg van God hadden overigens waarschijnlijk al iets soortgelijks voor de komst der exodus-Hebreeën, al dan niet met Egyptische hulp.

We volgden onze gids het 'Heilige der Heiligen' in om opnieuw te worden verrast daar.

 

Welkom in het 'Heilige der Heiligen' van de Horus-tempel te Edfu.
Is dit nu slechts verbeelding of staat daar werkelijk iets wat meer dan een toevallige overeenkomst vertoont met het allerheiligste der Joden, namelijk de Ark des Verbonds ?
De Ark des Verbonds werd namelijk meestal op een soortgelijke wijze uitgebeeld.

 

 

Bovenstaande plaatjes zijn allemaal artistieke weergaven van die beroemde, en beruchte, Ark des Verbonds.
Vooral dat laatste plaatje valt dan natuurlijk op, want net als te Edfu is daarop een boot te zien waarop de Ark des Verbonds staat.
We kregen hierdoor wel steeds meer het idee ons aardig dicht in de buurt van een zekere bron te bevinden van de grote monotheïstische religies van onze hedendaagse wereld.
De al eerder genoemde Ramses III was overigens degene die de Tempel te Edfu als eerste hier had neergezet, maar het zou pas veel later onder de Griekse Ptolemeeën zijn (Ptolemeus XII) dat die uiteindelijk zijn huidige aanzien kreeg.

Hierna gingen we de boot weer op, op weg naar de volgende tempel.



Ondanks de zinderende hitte was het best uit te houden op de boot.
Onderweg hoefden we ons niet te vervelen, want we konden de nodige bouwsels langs de oever bespeuren die uit een ver verleden stamden.
 
De volgende tempel die we aan zouden doen was die van Com Ombo. 

Dat betrof een zogenaamde dubbele tempel die was gewijd aan de God Horus en de God Sobek - een krokodillengod.

 

En wie Horus was? Voor diegenen die dat niet meer precies weten: Horus was de zoon van de God Osiris en zijn zuster en echtgenote, de Godin Isis.
Beiden stamden uit een gezin met vele kinderen, zo hadden ze tevens nog een broer die Seth heette en die was getrouwd met hun zuster Nephtys.
Seth was het echter niet helemaal eens geweest met het zusje wat voor hem was uitgekozen, hij had liever Isis als echtgenote gehad. Uit jaloezie vermoordde hij toen zijn broer Osiris en sneed deze in vele stukken die hij over het Egyptische rijk verspreidde (tot in Phoenicië, huidig Libanon, aan toe) Dit deed hij omdat hij wist dat zijn zus Isis over sterke genezende krachten beschikte.
Isis was ten einde raad, het eerste wat zij zei was:

"Mijn heer, ze hebben mijn heer weggenomen. Nu weet ik niet waar hij is."

Exact dezelfde woorden zou Maria Magdalena herhalen toen zij voor het lege rotsgraf kwam te staan na de kruisiging van Jezus.
 
Isis ging op zoek naar alle lichaamsdelen van Osiris en vond ze uiteindelijk, op een belangrijk en voor haar doeleinden essentieel onderdeeltje na. Ze kon Osiris' zijn penis niet meer vinden. Maar ze was creatief genoeg om hier een oplossing op te kunnen bedenken, ze maakte er gewoon zelf eentje (niet van latex).


Ze blies Osiris opnieuw leven in en alles bleek volledig naar behoren te werken, waardoor ze zwanger werd. Osiris moest daarna wel echter afdalen naar het Dodenrijk.
(Wie noemde het krijgen van een orgasme ook weer een beetje doodgaan?)

Het kind wat er toen werd geboren was Horus, die later wraak op zijn oom Seth besloot te nemen voor wat hij zijn ouders had aangedaan. Hier zou een zwaar gevecht uit volgen wat Horus wist te winnen maar wat hem wel één oog zou kosten. Het ´Horus oog´ is veelvuldig in afbeeldingen terug te vinden, zelfs de Phoenicische schepen werden er mee uitgerust.
Vele zeevaarders rustten hun schepen uit met het oog van Horus op de boeg.

 

Dat dan wat betreft het verhaal van Isis, een religie die bij de Romeinen populair zou zijn en die een behoorlijk zware concurrent voor het net beginnende Christendom zou gaan worden in het begin van onze jaartelling.
Erg veel zaken tussen deze twee religies tonen overeenkomsten, sommigen daarvan kunnen bewust door het Chistendom zijn overgenomen om nieuwe 'zieltjes' te winnen, maar er zijn tevens zaken die erop duiden dat er van oorsprong reeds meer overeenkomsten tussen beide religies waren dan men heden ten dage leuk zou vinden binnen orthodox-christelijke kringen.

Aan de bouw van de Tempel van Com Ombo is men in de 18e Dynastie (1550 -1292 v.Chr.) begonnen, maar zijn huidige vorm verkreeg het ook pas tijdens de van oorsprong Griekse dynastie der Ptolemeeën (Ptolemaeus VI Philometor (+/- 191-145 v.Chr.) en deze tempel is vanaf de 4e eeuw van onze jaartelling ook nog enige tijd als Koptische kerk in gebruik geweest.
 
Hierna vervolgden we onze reis naar Aswan, wat de laatste plaats was die we aan zouden doen. In Aswan wensten wij als enigen van ons reisgezelschap een zekere plaats te bezoeken die lange tijd het onderdeel van pelgrimsreizen heeft gevormd, namelijk het eiland Philae.
Hier bevond zich namelijk een specifiek aan Isis gewijde tempel die duidelijk meer uit de Grieks-Romeinse tijd stamde, en deze bevond zich dus op een eiland.

 

Toen men in de 20ste eeuw besloten had een dam aan te leggen in de Nijl - om zo een stuwmeer te creëren waarmee men dan het overgrote deel van Egypte op een economische wijze van elektra hoopte te kunnen voorzien en die eeuwige periodieke overstromingen van de Nijl een beetje kon reguleren – had dit tot gevolg dat er een aantal belangrijke archeologische monumenten onder water verdwenen.

 

 

 

Zoals de tempel van Ramses II die Abu Simbel heet...

 

 

 

 

...en het eiland Philae. 

 

 

De tekening hierboven stamt nog uit het einde van de 19e eeuw voor de bouw van de dam, en laat dus het originele eiland Philae zien.
De foto hieronder laat dat eiland Philae zien, maar dan onder water.

 

Daar deze eilanden van groot historisch belang waren, besloot men het met behulp van Unesco en de financiële hulp van vele landen (waaronder Nederland) de bouwwerken op het eiland steen voor steen te verplaatsen naar een ander eiland ietsje verderop wat door zijn hoogte wel boven water zou blijven. Zodoende kon het dan behouden blijven.
Datzelfde werd overigens gedaan met de tempel van Abu Simbel, waar men een gehele berg uit beton moest vervaardigen om het monument weer gestalte te kunnen geven.

Voor ons was het van belang om juist DIT eiland te bezoeken en onze gids, die inmiddels al wel door had dat wij connaisseurs waren wat betreft de Isis-verering , gaf ons aanwijzingen hoe we op dat eiland konden komen.
Ons was eigenlijk enkel de gelegenheid geboden om Abu Simbel te bezoeken want Philae stond in het geheel niet op het programma. Toch verkozen wij juist Philae vanwege ons onderzoek en daarom bezochten we het eiland op eigen gelegenheid.

 

We troffen een authentieke Nubische taxichauffeur – zoals hij ons direct met trots vertelde -van tamelijk hoge leeftijd die ons wel wou brengen. Hij zou tijdens ons bezoek aan het eiland op ons blijven wachten.
En zo gingen we naar het onderwerp van vele pelgrimages in de Grieks-Romeinse tijd toe, het eiland Philae wat men misschien wel het belangrijkste heiligdom van de Isis-verering mag noemen.

 

De Christenen zouden later moeite hebben met de afbeeldingen die op Philae te zien zijn, vooral die afbeeldingen waarop Isis Horus voedt.
In het jaar 551 AD gebood men daarom het gezicht van de godin te verwijderen van die afbeeldingen. Dat was op het moment dat de Nieuwtestamentische canon was bepaald en de gnostische Christelijke geschriften – waarvan men er vele in 1945 te Nag Hamadi in Egypte terug zou vinden – verboden en ketters werden verklaard.
Waarschijnlijk stoorde menig fundamenteel Christen zich aan de overeenkomst tussen de Christelijke iconografie en die van Isis.

 

Wie goed kijkt kan zien dat bovenstaande afbeelding Isis vertoont op een soort van stoel-troon en met Horus(je) op haar schoot terwijl zij die de borst geeft.

 

 

In het Christendom zou men deze vorm van afbeeldingen gewoon overnemen,

 

 

 

enkel waren het dan niet meer Isis en Horus, maar Maria en Jezus.

 

 

 

 

 

Al is evenmin uit te sluiten dat men zo in de beginjaren van het Christendom Maria Magdalena uitbeeldde, met mogelijk een kind van Jezus zelf.

Zo kwamen wij op Philae ook nog een andere uiterst intrigerende afbeelding tegen.

 

Wederom Isis met Horus, maar nu de laatste dan wel op latere leeftijd. Nog niet volwassen misschien, maar wel reeds een jaar of 10 oud. Zij voedt hem echter nog steeds met de borst. Ons inziens verraadt dit dan wel weer voldoende over de plaats van het Vrouwelijk Principe binnen de religie. (En hoe gezond borstvoeding blijkbaar is.)
Eerder zagen we reeds de godinnen Nut en Hathor de mens(heid) voeden, en hier leek Isis iets soortgelijks te doen.


 

Het deed mij eigenlijk gelijk weer denken aan die afbeelding in de St. Janskathedraal te Den Bosch.

Waarop de Heilige Maagd eveneens met één borst ontbloot wordt uitgebeeld, die ze vasthoudt alsof ze iemand ermee wil gaan voeden.

 

Door de eeuwen heen schijnt dit altijd nog wel het voornaamste teken van het Vrouwelijk Principe te zijn geweest. En binnen de religie stond dit symbool voor meer dan enkel letterlijk FYSIEK voeden.

De alchemistische afbeelding rechts laat dat goed zien.

Filosofen, op zoek naar wijsheid, laven zich aan de borsten van Sophia.

 

Het woord ‘filosofie’ betekent uiteindelijk ´wijsbegeerte´.
Zowel bij de Maya’s als bij de Phoeniciërs als bij de zeer Christelijke Heilige Bernardus van Clairveaux treft men soortgelijke afbeeldingen aan...

 

 

 

 

Met het bezoekje aan dit zo belangrijke eiland, waar de laatste voor-Christelijke tempel in Egypte staat, zat het er wat ons bezoek aan Egypte betreft eigenlijk op.

 

 

 

 

 

 

 

Wij verlieten het eiland met veel nieuwe informatie over de bronnen van hedendaags religieus denken. Maar dat niet alleen, we verlieten Egypte met het gevoel dat we terug moesten naar het land van de Keftiu waar wij ons de gehele tijd van ons bezoek aan Egypte op onverklaarbare wijze zo verwant mee hadden gevoeld.

 

Het land waar de naam Europa zijn intrede had gedaan en waar wij aan het begin van dit nieuwe millennium al eens waren geweest, en waar we een bijzondere ervaring op hadden gedaan.

Maar als we er nu weer naartoe zouden gaan dan wilden we het vooral terugzien door de ogen van zeevaarders. Zoals de Keftiu hun eiland ook altijd weer terug zouden zien na een handelsreis naar Egypte of elders.
Met de schamele middelen die we tot onze beschikking hebben zou dit een zorgvuldige planning vereisen, maar we slaagden erin.

In de volgende delen zal ik onze eerste zeereis langs Kreta gaan bespreken, waarin we meerdere malen het gevoel zouden krijgen de avonturen van andere zeevaarders uit een ver verleden te herbeleven.
freddy-: Vraagje bij het Horus-oog op de boeg van het schip. Zit er aan slechts Een zijde van de boeg zo'n oog?
Anders zou het schip, met twee ogen, eerder een volledig aangezicht krijgen, meer als een mythologische verschijning. Zie ook de draakachtige kop die de boeg siert, net als bij de vikingen . Ik bedoel:het een-oog concept gaat dan niet meer op, en de connectie van deze afbeelding met de horus figuur.
Enig idee hoe het zit? En wat ik bedoel?
vooruit!
Op --0 9:38:11 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Uisge: Dat vraag ik me ook af, Freddy.... Het verschijnsel "oog" zie je over de hele wereld... Soms ook op europese binnenvaartschepen in de vorm van een ster. Maar altijd aan weerszijden van de boeg. Ik heb me altijd laten vertellen dat een schip een levend wezen is en de ogen waarschuwen voor gevaar.... Overigens geen idee wat de oorsprong is van dit verhaal, maar het is treffend, vind ik, dat schepen, kano's enz. bijna allemaal ogen hebben of hebben gehad...
Op --0 11:46:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
vailixi:
De Christenen zouden later moeite hebben met de afbeeldingen die op Philae te zien zijn, vooral die afbeeldingen waarop Isis Horus voedt.
In het jaar 551 AD gebood men daarom het gezicht van de godin te verwijderen van die afbeeldingen. Dat was op het moment dat de Nieuwtestamentische canon was bepaald en de gnostische Christelijke geschriften – waarvan men er vele in 1945 te Nag Hamadi in Egypte terug zou vinden – verboden en ketters werden verklaard.
Waarschijnlijk stoorde menig fundamenteel Christen zich aan de overeenkomst tussen de Christelijke iconografie en die van Isis.

Het Christendom wordt ook wel eens een afgeleide genoemd van het Mithraisme.
http://www.crystalinks.com/mithraism.html
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mithraïsme
http://nl.wikipedia.org/wiki/Christendom_en_syncretisme
Niemand buiten onszelf kan over ons innerlijk heersen. Wanneer we dit weten worden we vrij.
Op --0 11:53:55 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Audax:
freddy-:

Vraagje bij het Horus-oog op de boeg van het schip. Zit er aan slechts Een zijde van de boeg zo'n oog?

Origineel behoort er inderdaad slechts op een zijde van de boeg - ik meen bakboordzijde - een oog te zitten. Natuurlijk kan het heel goed dat men tegenwoordig op zowel bak als stuurboordzijde een oog laat plaatsen maar dat wijkt dan wel af van de originele opzet.
Het Horus-oog was alziend en een oog volstond daarin. Men zou er zelfs mee naar de onderwereld kunnen varen.
Het een alziend oog principe komt men overigens wel meer tegen, eveneens in Europese voor-Christelijke religies. De Scandinavisch-germaanse Godheid Odin had eveneens maar een oog. Bij de Kelten was het Balor. En dan waren de Griekse cyclopen er natuurlijk ook nog die een nauwe band hadden met Poseidon.
Op --0 14:23:22 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
freddy-: Weet je ook waar het Een-Oog idee op gebaseerd is, los van de mythologische uitleg, beschrijving?
Wat is de betekenis ervan, of de reden...
Waarom alziend... (met een oog nota bene)
En bedankt voor je uitleg voor zover. ik vind dit leuke dingen
Forza !
Op --0 14:52:11 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
freddy-:
Uisge:

Dat vraag ik me ook af, Freddy.... Het verschijnsel "oog" zie je over de hele wereld... Soms ook op europese binnenvaartschepen in de vorm van een ster. Maar altijd aan weerszijden van de boeg. Ik heb me altijd laten vertellen dat een schip een levend wezen is en de ogen waarschuwen voor gevaar.... Overigens geen idee wat de oorsprong is van dit verhaal, maar het is treffend, vind ik, dat schepen, kano's enz. bijna allemaal ogen hebben of hebben gehad...

Ik kan me wel iets voorstellen in de mythologische zin. Wanneer het een oorlogsschip is bv, kan het de bedoeling hebben angst aan te jagen, of indruk te wekken. De mensen geloofden in de tijd mogelijk nog wat meer in degelijke verschijnselen. Wanneer je zo'n schip uit de mist ziet opduiken denk je misschien wel dat de draak uit de zee is verrezen, of de leviathan of wat ook.

Mogelijk gaf het de zeevaarders zelf moed, of een idee van bescherming. Net als katholieke heiligen je konden beschermen, een beschermd gevoel gaven.
Maar goed , phoenicische schepen hadden het oog blijkbaar slechts aan een kant.
Zeerovers hebben ook maar een oog, voor de andere doen ze een lapje.
forza !
Op --0 15:09:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
freddy-:


dusss
Op --0 15:15:23 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Audax: Het Horus oog had eigenlijk nog een ouder oorsprong. Het heette ´wedjat´ naar een zeer oude Egyptische Godheid en later werd dit symbool eerst over genomen voor Godheden als Bast,Hathor en Mut (niet Nut) wat eveneens een van de allereerste moedergodinnen der Egyptenaren moet zijn geweest waar latere Godinnen veel aan zouden ontlenen. Haar namen waren onder andere ´Wereldmoeder´ en ´Oog van Ra´ en dat laatste werd dus gesymboliseerd met de ´Wedjat´.
Met het alziend oog op de boeg van hun schepen hoopten de zeevaarders gewoon op een behouden reis, vrij van gevaren direct onder het zee-oppervlak en dergelijke en in mist.
Vrouwelijke symbolen op de boeg van een schip diende vaak ter bescherming en een behouden vaart. Later werden het boegbeelden van gedeeltelijk ontklede vrouwen.
Op --0 1:23:34 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Deze GW'er is abonnee
Meneer Glimlach: En het Turkse Nazar dat bescherming moet bieden tegen het boze oog.
http://nl.m.wikipedia.org/wiki/Boze_oog

Let ook op de Hebreeuwse naam: ayin horeh
Wie weet tegenwoordig nog wat waar is?
Op --0 10:46:23 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Ron B.: en heeft dit oog ook wat met het alziende oog te maken vroeg ik mij even af zo tussendoor?



We're Not Retreating; We're Advancing in a Different Direction
Op --0 21:18:28 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2014Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden