Waarschuwing: deze intro zal nog niet direct veel van doen hebben met de allereerste zeevaarders.

Het heeft even geduurd maar hier is dan alsnog het vervolg op mijn serie 'In het spoor van de Zeevolken' die vanaf 18 februari 2011 op Grenswetenschap verscheen in 14 delen.
De reden dat dit vervolg enige tijd op zich liet wachten is omdat ik wel zo verschrikkelijk veel informatie zou verzamelen tijdens mijn vervolgreis datzelfde jaar, en dit jaar opnieuw, dat ik eerst moest proberen al die puzzelstukjes op de juiste plaats in te passen.
Want dat het een enorme legpuzzel bleek te zijn moge duidelijk zijn.
Interessant detail is misschien dat de conclusies waar ik nu zo langzamerhand op uit begin te komen, de informatie uit vroegere door mij gemaakte reizen erin heeft weten te betrekken. Dat was niet helemaal opzettelijk bedoeld eigenlijk, maar het kan gewoon geen toeval meer zijn.
Maar ik weet dan ook eigenlijk niet of ik wel zo in het begrip 'toeval' geloof. 

Laat ik voor alle duidelijkheid eerst dan maar eens beginnen met een en ander samen te vatten. Waar had ik het bijvoorbeeld over toen ik aan mijn blogreeks  'In het spoor van de Zeevolken' begon, en vooral: wat was het doel?
Eigenlijk hebben alle eerdere reizen die ik gemaakt heb altijd wel een vooropgezet doel gehad, dat was om zoveel mogelijk uit te vinden over de eerste beschaafde mensen en hun overtuigingen. Hoe stond men in die tijd in het leven en in hoeverre zijn hun overtuigingen en beschavingskenmerken nog terug te vinden in deze tijd?

De mens evolueert, en dat is  maar goed ook want stilstand zou ergens achteruitgang kunnen betekenen. Niets staat nu eenmaal stil uiteindelijk. Het universum waarin wij leven verandert ook doorlopend.
De 'dubbel' wetende mens (Homo Sapiens Sapiens) zou als enige soort op onze planeet echter lering kunnen trekken uit heden, verleden en mogelijke toekomst. Dus niet gewoon meebewegen met de golf en de boel verder maar op zijn beloop laten, maar proberen een positieve invloed te hebben op het verloop van de golfbewegingen van de tijd.
En juist dat kunnen wij door stil te staan bij, na te denken over, heden, verleden en toekomst.
Uit het verleden kunnen wij leren, de goede dingen bewaren en de gemaakte fouten verbeteren of weglaten. Door dit in het heden toe te passen werken wij dan al aan onze toekomst.
Aangezien wij daarnaast over het vermogen beschikken om vooruit te kijken en een mogelijke toekomst te voorzien - die wij wel degelijk enigszins kunnen beïnvloeden – leveren wij zo onze bijdrage in het 'reilen en zeilen' van dit universum.

Bovenstaande zijn mijn voornaamste beweegredenen om mij bezig te houden met de geschiedenis van de eerste menselijke beschavingen. Met wat men daar althans van weet.
Daarvoor gingen wij kort na de wisseling van een millennium de eerste keer naar Kreta, om het jaar daarna naar Israël te gaan. Jordanië kwam aan de beurt en wat we hier ontdekten maakte het doel van onze daaropvolgende reis meteen duidelijk, namelijk Egypte.

Ik realiseer mij dat velen juist zouden beginnen in Egypte als zij op zoek waren naar sporen van menselijke beschaving, maar alles hangt af van het eigenlijke uitgangspunt. Voor mij was dat op de eerste plaats de 'overtuigingen' der mensen, tegenwoordig al snel omschreven als religie.
Het moge duidelijk zijn dat religie tot op de dag van vandaag een hoofditem is gebleven in het doen en laten van  vele mensen. Eerst komt de overtuiging en dan pas het handelen daarnaar. En het is dat handelen dat zichtbare sporen na kan laten in onder andere  bouwsels en kunstuitingen.

Wij begonnen dus op Kreta om daar verrast te worden door de vele overblijfselen die daar te vinden zijn van wat men terecht de allereerste Europese beschaving noemt.

Hun uitingen van kunst gaven reeds een goed beeld van de overtuigingen der eilandbewoners en wij besloten ons zoveel mogelijk in te lezen in wat er over deze eerste beschaving bekend is.
We ontdekten zo al snel dat deze eerste bewoners van dat eiland een nauwe band met de volken van het Midden-Oosten onderhielden. Zo hadden zij een handelsnederzetting te Gaza en in het gevolg van de Israëlische koning David zouden zich eveneens 'Crethi en Plethi' hebben bevonden.
We vroegen ons af of er in een ver verleden sprake kon zijn geweest van een overeenkomst in overtuigingen. In ieder geval is van de overtuigingen van de inwoners van het 'Heilige Land' voldoende bewaard gebleven, zelfs op schrift. Al dient men de Bijbel – want die bedoel ik nu natuurlijk – wel zo onbevooroordeeld mogelijk te lezen en voldoende te weten over de omstandigheden in de tijd dat deze is geschreven. Vanaf dat de mens het schrift ontdekte en ging gebruiken, werd er al snel gebruik gemaakt van een zekere propaganda in de schrijfsels.

De reis die we in 2001 naar Israël maakten was niet enkel om verder te zoeken naar sporen van beschaving, het was voor mij tevens een gelegenheid om terug te keren naar het land waar een deel van verre voorouders van mij ooit vandaan moesten zijn gekomen. Het is mij nog niet helemaal duidelijk wanneer zij dit land verlieten en wat hun eerste bestemming zou zijn, maar het is wel zeker dat zij uit het Heilige Land kwamen. Wat tot gevolg had dat mijn betovergrootvader van vaders zijde in 1943 in Sobibor kwam te overlijden.
Natuurlijk was dit gegeven in Israël (Yad Vashem) al bekend, enkel had men nog geen foto van hem. Daar heb ik met mijn bezoek daar alsnog even voor gezorgd.

Begrijpt u nu dan gelijk ook waarom juist de overtuigingen der mensen mij interesseren? Die kunnen grote invloed hebben op gebeurtenissen.
Ons bezoek aan Israël in 2001 was voornamelijk het verzamelen van veel informatie, vooral informatie die niet direct gemeengoed is.

Een goed voorbeeld daarvan is toen ik onze (Joodse) gids vroeg naar sporen van de Hebreeuwse godin Asherah.
en dat hij mij gelijk resoluut vertelde daar NOG NOOIT van te hebben gehoord.

Natuurlijk zou zijn onwil ons hierbij te helpen ons niet weerhouden verder te zoeken, al zouden we de meeste informatie over de 'Vrouwelijke kant van God' – ook wel Shechina genoemd –  op andere plaatsen verzamelen dan in het Heilige Land zelf.
                    <sup>Asherah
          


Shechinah</sup>

In de jaren die volgden concentreerden we ons in eerste instantie vooral op sporen in Europa, vooral het zuiden van Frankrijk (Languedoc-Roussillon) zijn er daar veel van te vinden. Dit omdat vele inwoners uit het oostelijk Mediterrane bekken hier neer zouden strijken, Phoeniciërs-Carthagers, Joden, Egyptenaren, Grieken, Moslims maar waarschijnlijk ook reeds de allereerste bewoners van het eiland Kreta.

Pas in 2008 realiseerden we ons dat we voor verdere informatie toch weer eens naar het Midden-Oosten dienden te gaan. Dit kwam eigenlijk vooral omdat we in het zuiden van Frankrijk geattendeerd waren op een mysterieuze berg die door priesters in de 19e eeuw als de 'Berg van God' was beschouwd.


Zodoende hadden we interesse gekregen in dit fenomeen en natuurlijk hadden we gelijk meer willen weten over de berg die origineel die titel had gedragen.
Zo kwamen we al snel aan de weet dat wat men tegenwoordig de Berg van God noemt in de Sinaï-woestijn eigenlijk helemaal niet dezelfde berg is die in het Oude Testament als zodanig wordt genoemd. De reden dat men tegenwoordig de berg Sinaï als de Berg van God beschouwt, waar Mozes de stenen tafelen zou ontvangen, hebben we te danken aan een visioen van de 6e eeuwse Byzantijnse keizer Justianus I.
Eigenlijk net zoiets als hoe de moeder van keizer Constantijn –  Helena (248-329 AD) –  door Jeruzalem liep en op 'gevoel' de plek aan zou wijzen waar Jezus was gekruisigd en begraven. Dat betrof de 'berg' Golgotha waar naderhand gelijk de Heilig Grafkerk werd neergezet.
Helena had de destijds schijnbaar onbebouwde plaats iets van een schedel weg vinden hebben. Ervan uitgaande dat GLGTH zoveel als 'schedelplaats' betekende had ze die plek aangewezen als de plek waar het lege graf van Jozef van Arimatea moest hebben gestaan en waar Jezus in was bijgezet.

Tegenwoordig weet men eigenlijk wel beter. Zo hadden wij in 2001 – tijdens ons bezoek aan Israël – de ware plek waar het passieverhaal zich moest hebben afgespeeld al weten te identificeren.

Maar in 2008 voelden we dat het voor ons tijd werd eens op zoek te gaan naar de 'Ware Berg van God'. Daarvoor moesten we naar Jordanië toe.
In de voorgaande jaren hadden we een hele dosis aan nieuwe kennis weten te verzamelen over een en ander, en zodoende kwamen we goed beslagen ten ijs. We bezochten natuurlijk de plekken waar de meeste toeristen heen worden geleid maar wisten daarnaast onze Jordaanse gids duidelijk te maken dat we ook een plek in bijzonder wilden bezoeken waar de toeristen meestal niet heen worden geleid. Dat was te Petra, naar een specifieke cultusplaats. De gids leidde ons reisgezelschap zelf naar een meer toeristische trekpleister maar gaf ons duidelijke aanwijzingen hoe wij naar de door ons gewenste plaats toe konden komen.
Enfin, alles hierover kunt u lezen in het reisverslag 'Reis naar de Berg van God'.

Wat de reis en de bevindingen in 2008 ons vooral op zouden leveren was een 'Egyptische connectie'. Mozes, de man die de Berg van God had betreden en daar met God zelf had gesproken, was eigenlijk min of meer een Egyptenaar geweest. En de sporen die wij zouden vinden op die Berg van God in Jordanië – op de grens van de Sinaï-woestijn – eveneens Egyptisch.
En zo werd ons volgende reisdoel wel duidelijk, het werd nu eindelijk voor ons eens tijd om naar Egypte te gaan.
2009 gingen we naar Egypte toe, om daar de gebruikelijke dingen – Piramides, Sfinx, Mummies enz. –  te bekijken, maar ook om de overeenkomsten te mogen ontdekken tussen de door Mozes in het 'Land van Melk en Honing' geïntroduceerde religie, en die der Egyptenaren.
Daarnaast was het gewoon interessant om te mogen zien hoe een cultureel rijk land zoals Egypte door het zand zou worden bedekt. Want het lijkt duidelijk dat in de tijd dat hier een grote menselijke beschaving zou ontstaan het land er heel anders moet hebben uitgezien. Het klimaat beweegt zich eveneens in een golfbeweging.

In Egypte kwamen we toen WEER met de Zeevolken in aanraking. Deze volken waren duidelijk aanwezig in de bas-reliëfs, en de annalen der Egyptenaren weten duidelijk te vermelden hoeveel hinder zij ondervonden van deze volken.

We wisten reeds dat er veel onduidelijkheid bestond over de identiteit van deze volken, die zich met mannen en vrouwen en kinderen aan de kusten van Egypte hadden gemeld met de bedoeling zich er te vestigen. De afbeeldingen die wij van hen zagen zijn dermate krijgshaftig dat we ons kunnen indenken dat men zich een beetje door hen bedreigd voelde.
Zij werden door het leger van de Farao verdreven, waarna zij zich maar aan de kusten van Palestina zouden gaan vestigen, wat hierna hun naam zou gaan dragen. (Pelestoi = Zeevolk)
We vroegen ons af waar dit zeevarende volk vandaan moest zijn gekomen.

De Egyptenaren leken het volk dat zich aan hun kusten meldde niet te kennen, dat het de Kretenzische handelsvarende Keftiu (zoals zij de Minoïsche Kretenzers noemden) waren lijkt dus uitgesloten. Want met deze Keftiu hadden zij altijd goed handel gedreven, zij hadden van hen de kleurstof purper en de laatste Kretenzische mode en pottenbakkerswaren gretig afgenomen.

Er was in die eeuwen echter het nodige gebeurd. Ongeveer omstreeks de tijd dat eveneens de uittocht van Mozes en zijn Israëlieten plaatsvond, zeg maar.
Want juist in die tijd moet de aarde behoorlijk onrustig zijn geweest, zoals bekend door het zich nu eenmaal constant verplaatsen van de landmassa's.
Al deze bewegingen hadden tot gevolg dat er de nodige aardbevingen plaatsvonden in het oostelijk-mediterrane gebied en uiteindelijk zou vulkaaneiland Thera (Santorini) – een zichtbare getuige van de onrustige aardkorst –  met een vernietigende klap van duizenden atoombommen exploderen.
Dat dit min of meer in de tijd moet hebben plaatsgevonden dat Mozes met het Hebreeuwse volk voor de Farao vluchtte (rond de 15e en 16e eeuw voor onze jaartelling) lijkt haast geen toeval te kennen zijn (meer daarover in mijn andere verslagen).
Dat dit echter gevolgen had voor de inwoners van Kreta en de Griekse eilanden lijkt niet meer dan logisch. Alle verhoudingen tussen de daar wonende volken werden blijvend verstoord.
Geleerden zijn het er heden ten dage over eens dat er meer dan een uitbarsting van Santorini moet hebben plaatsgevonden. Na de vernietigende klap moeten er nog enkele hebben gevolgd en er moeten ook veel aardbevingen zijn geweest in de jaren, eeuwen, die volgden.
Als zeevarende grootmacht moet het toen eigenlijk zo'n beetje over zijn geweest voor de Keftiu, het heeft er alle schijn van dat de op dat moment op het Griekse vasteland wonende – Grieks sprekende – Myceners de heerschappij over de wateren van de Keftiu over aan het nemen waren.
Dit Griekse – een Indo-Europese taal sprekende – volk was ooit met hun paarden en hun wagens vanuit het oosten – Azië –  aan de Griekse kusten beland waar zij in contact waren gekomen met de handeldrijvende inwoners van Kreta, die daar reeds overal  hun sporen hadden nagelaten. Er was veel wat de nieuwkomers van dit beschaafde volk op konden steken, waaronder het schrift en niet op de laatste plaats kennis van het bouwen en varen met schepen.



Het lijkt ons duidelijk dat de Zeevolken die het Egypte zo lastig wisten te maken waarschijnlijk reeds Myceense Grieken zijn geweest. Dit was meer een krijgersvolk dat wapens had en helmen droeg zoals die te vinden zijn op de eerder door mij genoemde bas-reliëfs.

Waarom zij opeens met hun hele hebben en houden op schepen in Egypte waren aangekomen laat zich raden, want ook na die eerste vernietigende uitbarsting van Santorini die de ondergang in zou luiden voor de heerschappij van de Keftiu, was het lange tijd onrustig gebleven op Kreta. Het eiland was altijd reeds geteisterd door vele aardbevingen, maar de Minoërs hadden daar voorheen wel mee kunnen leven. Voor de Myceense Grieken was leven in een land met die eigenschappen echter nieuw, daarnaast zijn er vele verhalen over mislukte oogsten en onvruchtbare grond ten gevolge van de vulkaanuitbarstingen en de neerslag van as.

Dus besloten velen onder hen waarschijnlijk te proberen de goede handelscontacten der Minoërs te 'verrassen'  met een bezoekje van meer permanente aard. Zij werden echter niet met  open armen door de Egyptenaren ontvangen waarna zij maar uitweken naar de voormalige handelsposten der Keftiu aan de Palestijnse kust.
De rest is geschiedenis.

Met bovenstaande heb ik dus eigenlijk de mogelijke  identiteit van de Zeevolken waar ik in Egypte mee geconfronteerd werd vast weten te stellen. Afbeeldingen van de Keftiu had ik daar trouwens ook gezien. Maar daarmee wist ik nog steeds niet wie die Keftiu nu eigenlijk waren?
Wie waren dat volk dat zich op het eiland Kreta als eerste zeevarende natie met een hoogstaande beschaving wist te ontwikkelen? Waar waren zij vandaan gekomen? Wat voor taal hadden zij gesproken? Want al heeft men vele tabletten met schrifttekens van hen gevonden, die tabletten die uit de tijd stammen voordat de Myceense Grieken Kreta begonnen te overheersen heeft men eigenlijk nog steeds niet bevredigend weten te vertalen (lineair-A). En zo wordt het lastig om vast te stellen welke taal deze Minoïsche Kretenzers hebben gesproken.
En dan is er eigenlijk nog een vraag: ”Wat is er van hen geworden?”
In 2010 besloten wij terug te keren naar Kreta, met het doel proefondervindelijk te achterhalen hoe de eerste pioniers ergens vandaan dit eiland hadden weten te bereiken. Om het land waar zij een hoogstaande beschaving zouden weten te ontwikkelen door hun ogen vanuit zee te gaan bekijken.
Natuurlijk realiseerden we ons dat dit allemaal maar relatief zou zijn, dat de omstandigheden nooit helemaal hetzelfde zouden zijn. Maar het zou wel een beter inzicht geven dan per toeristenbus.
Zo zouden we dan de zee rond Kreta leren kennen zoals die eerste zeevaarders 'hun zee' en 'hun eiland' waarschijnlijk hadden leren kennen en respecteren.
We zouden gelijk een soort van vuurdoop ondergaan door in een klein bootje in een zware westerstorm te belanden. We zouden er trouwens tevens achter komen dat we aan de verkeerde kant van Kreta aan onze vaartocht waren begonnen, namelijk van west naar oost varend, terwijl de stroming langs de zuidkust van Kreta van oost naar west loopt. Met de wijzers van de klok mee rond het eiland.
Dit had alles bij elkaar grote gevolgen waardoor we niet in staat waren de gehele route die we hadden gepland af te kunnen maken en we onze tocht van west naar oost langs de zuidkust  halverwege in de branding van een baai moesten staken.
Maar dat wilde nog niet zeggen dat we het hele plan daarom maar gelijk op zouden geven. Het jaar daarop – 2011 – wilden we onze tocht vervolgen, om juist het belangrijkste deel van Kreta te gaan bezoeken. Het deel waar de beschaving eigenlijk was begonnen, namelijk het oostelijke deel van het eiland.

In het volgende deel wil ik dan beginnen met het eigenlijke vervolg.  Een vervolg waarin ik hoop voldoende te kunnen aantonen waar de allereerste Europese zeevarende beschaving eigenlijk vandaan was gekomen, maar tevens wat hun invloed zou zijn op de beschaving van Europa zelf. Min of meer tot op de dag van vandaag.

Sitemap - © 2013Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden